TAXPAYER RIGHTS — AJIndex

Abstract

Although the history of the rights claims of taxpayers has been based on ancient times, different approaches have been put forward in the legal systems since 1990s and various regulations are being made so that taxpayers can fulfill their tax payments on time and in full and make investment decisions more healthily. Today, taxpayer rights are protect- ed by national and international protection mechanisms. A tax system has been established within the framework of the regulations contained in the Constitution, the Tax Procedural Law and related legislation, and taxpayers are provided with privileged rights. In this study, human rights, citizenship rights and consumer rights will be discussed in order to distinguish taxpayer rights from similar concepts, which will be tried to be defined within the scope of general explanations related to taxpay- er rights in the first part of this study, and the differentiating aspects of taxpayer rights and sources of taxpayer rights will be revealed. In the second part of the work, private taxpayer rights, which are the second- ary rights to include fair, equal and respectful service within the scope of taxpayer rights, right to receive information, right of application, pri- vacy right and other rights related to the subject will be tried to be pre- sented.

Özet

makla birlikte özellikle 1990’lı yıllardan itibaren hukuk sistemlerin- de konuya ilişkin değişik yaklaşımlar sergilenmiş, gerek kamu düzenini sağlamak gerekse mükelleflerin vergi ödemeleri zamanında ve eksiksiz yerine getirmeleri hem de yatırım kararlarını daha sağlıklı yapabilmeleri için çeşitli düzenlemeler yapılmaktadır. Günümüzde mükellef haklarının gerek ulusal gerekse uluslararası koruma mekanizmalarıyla korunduğu- nu görülmektedir. Anayasa, Vergi Usul Kanunu ve ilgili mevzuatlarda yer alan düzenlemeler çerçevesinde bir vergi sistemi oluşturulmuş olup mükelleflere çeşnili haklar sunulmaktadır. Bu çalışmada ilk bölümde mükellef haklarıyla ilgili genel açıklamalar kapsamında mükellef hakları tanımlanmaya çalışılacak, mükellef haklarının benzer kavramlardan ayırt edilmesine yönelik olarak insan hakları, vatandaşlık hakları ve tüketici hakları ele alınıp mükellef haklarının ayırt edici yönleri ve mükellef hak- larının kaynakları ortaya konulacaktır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise mükellef haklarının sınıflandırılması kapsamında adil, eşit ve saygılı hizmet alma hakkı, bilgi alma hakkı, başvuru hakkı, özel hayatın gizliliği hakkına ve konuya ilişkin diğer haklara yer verilecek ikincil haklardan olan özel mükellef hakları sunulmaya çalışılacaktır.