Journals / Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi / 2006 / Cilt: 12 - Sayı: 1

Kars ve yöresi meralarında otlayan koyunların eritrosit glutatyon peroksidaz aktivitelerinin mevsimsel değişimleri

Seasonal variations in glutathione peroxidase activity of erythrocyte in sheep grazed on pasture in the region of Kars

Pages
7–9
DOI
—

Abstract

Seasonal variations in erythrocyte glutathione peroxidase activity (GSHPx) in 15-day-old lambs were studied in 6 different districts in the around the city of Kars in Turkey. The seasonal variation in erythrocyte GSHPx activity was studied in 800 5-ml blood samples taken by jugular venapuncture from 15-day-old lambs during the lambing periods in this geographical area (spring-summer) and autumn-winter period. The blood samples were analysed for the activity of GSHPx. The overall mean values in autumn-winter (123.87±14.93 IU/g Hb) were higher than in spring-summer (62.26±6.93 IU/gHb). In autumn-winter, in none of districts were found with a mean GSHPx activity lower than 60 IU/g Hb (deficient); three district showed mean levels between 60 and 130 IU/g Hb (marginal); and in three of the districts were the mean activities higher than 130 IU/g Hb (adequate). Likewise, in spring-summer two districts had deficient levels, four were marginal and in none of these could the mean GSHPx activities be considered adequate. In two of the districts the mean activities changed from deficient to marginal, and in four of the districts the mean activities changed from marginal to adequate, between the two seasons. It may be concluded that lambs born in spring-summer in this area are at a higher risk of Selenium (Se)-deficiency related disorders. Programmes designed to prevent Se deficiency should take account of these seasonal variations, increasing the Se intake in the months of greater risk.

Özet

Bu çalışmada, Kars yöresinin 6 farklı bölgesindeki 15 günlük kuzuların eritrosit glutatyon peroksidaz (GSHPx) aktivitelerinin mevsimsel değişimi araştırıldı. Eritrosit GSHPx aktivitelerini belirleyebilmek için sonbahar-kış, ilkbahar-yaz dönemlerinde 800 tane 15 günlük kuzunun kan örnekleri V. jugularis'ten alındı. GSHPx aktiviteleri sonbahar-kış döneminde (123.87+14.93 IU/g Hb) ilkbahar-yaz dönemine (62.26+6.93) göre daha yüksek bulundu. Sonbahar-kış döneminde belirlenen bölgelerin üçünde GSHPx aktiviteleri 60-130 IU/g Hb (normal düzey) arasında bulunurken, diğer üçünde ise 130 IU/g Hb'den (yeterli düzey) daha fazla tespit edildi. İlkbahar-yaz döneminde ise; GSHPx aktiviteleri bölgelerin ikisinde yetersiz, dördünde normal düzeylerde saptandı. Ancak, bu dönemde hiçbir bölgede GSHPx aktivitesi yeterli düzeylerde belirlenemedi. Belirlenen bu mevsimsel dönemler arasında GSHPx aktiviteleri bölgelerin ikisinde yetersizden normale, dördünde de normalden yeterliye doğru değişiklik gösterdi. Bu bilgilerden, bölgelerde ilkbahar-yaz döneminde kuzuların selenyum (Se) noksanlığından kaynaklanabilecek hastalıklara karşı daha fazla risk altında olabilecekleri sonucuna varıldı. Bu mevsimsel değişiklikler göz önüne alınarak, Se noksanlığına karşı planlanan koruyucu programlarda riskli bölgelerdeki annelere verilen Se miktarının arttırılması gerektiği kanaatine varıldı.

Keywords: enzim aktivitesi,mineral madde noksanlığı,Türkiye,kuzu,koyun,selenyum,mevsime bağlılık,mevsimsel değişimler,kuzulama,glutatyon peroksidaz,alyuvarlar,Kars,kan kimyası