Bombus arısı (Bombus terrestris) ana arılarının yumurtlamaya başlaması ve koloni oluşturması üzerine diyapoz sonrası CO2 uygulamasının etkileri

Effects of CO2 narcosis on the onset of oviposition and colony founding success of post diapausing bumblebee (Bombus terrestris) queens

Abstract

In year-round rearing of bumblebees, rapid and successful colony production is the major criterion to reduce production costs. In this study, the effect of CO2 narcosis on the oviposition and colony founding success of post diapausing Bombus terrestris queens were investigated. Mated queens that were kept in the refrigerator at 4.0±0.5oC for two months were randomly allocated to three groups for control, single and double narcosis. The queens in control group were not narcotized, while the queens in single narcosis group were treated once with CO2 for 30 min and the queens in double narcosis group were treated with CO2 for 30 minutes two times in consecutive days before introducing in starting boxes. All queens and colonies were kept in standard rearing conditions (27±1oC and 60±5% RH). There were significant differences between the treatment groups in terms of the duration of colony initiation (day) and the percentage of queens that laid eggs. The queens exposed to single and double narcosis started to lay eggs approximately 4.5 and 5 days earlier than the non narcotized queens, respectively. Similarly, 80% of single and double narcotized queens laid eggs, whereas only 45% of non narcotized queens laid eggs. The numbers of workers in the first brood batch, queen mortality rates at the first week and first month (%) were not significantly different between groups. The results showed that single CO2 narcosis treatment to post diapausing queens can become a useful tool in the mass rearing of B. terrestris.

Özet

Bombus arılarının yıl boyu yetiştiriciliğinde hızlı ve başarılı koloni üretimi, üretim maliyetini düşürmede temel kriterdir. Bu çalışmada diyapozdan çıkmış Bombus terrestris ana arılarına CO2 uygulamasının yumurtlamaya başlama ve koloni oluşturma üzerine etkileri incelenmiştir. Çiftleşmiş ana arılar 4.0±0.5oC de iki ay muhafaza edildikten sonra rasgele üç gruba dağıtılmışlardır. Kontrol grubunu oluşturan ana arılar CO2 narkozu uygulanmaksızın başlatma kutularına yerleştirilirken, bir grup ana arıya 30 dak. süre ile bir kez, diğer grup ana arıya ise 30 dakika süre ile iki kez CO2 narkozu uygulanmıştır. Bütün ana arılar ve koloniler standart yetiştirme koşullarında tutulmuşlardır (27±1oC ve %60±5 nem). Ana arıların koloni başlatma süreleri (gün) ve yumurtlama oranları (%) bakımından gruplar arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur. Tek ve çift CO2 narkozu uygulanan ana arılar CO2 narkozu uygulanmayan ana arılardan sırayla yaklaşık 4.5 ve 5 gün daha erken yumurtlamaya başlamışlardır. Benzer şekilde, CO2 uygulanmayan ana arıların sadece %45’i yumurtlamışken, hem tek hem de çift CO2 narkozu uygulanan ana arıların %80’i yumurtlamıştır. İlk kuluçkadaki işçi arı sayısı, ilk hafta ve ilk aydaki ana arı ölüm oranları (%) bakımından gruplar benzer değerler almıştır. Sonuçlar B. terrestris arısının kitlesel üretiminde diyapoz sonrası ana arılara bir kez CO2 uygulamasının faydalı bir yöntem olabileceğini göstermiştir.