''De Novo'' skolyozun radyografik analizi

Remzi Arif ÖZERDEMOĞLU,Ufuk AYDINLI,Çağatay ÖZTÜRK,Salim ERSÖZLÜ,Rasim ŞERİFOĞLU

Abstract

The objective of this cross-sectional radiological study was to analyze the degenerative process in the lumbar spine in patients with and without scoliosis, in order to determine potential risk factors, which may be related to the development of de novo scoliosis. In 121 adults (≥50 years), analyzed radiological parameters included: listhesis, wedging, and height of each lumbar vertebra, wedging and height of each disc, length of vertebral spurs, lumbar lordosis, lumbosacral, lumbo (L5) horizontal and sacro-horizontal angles, pelvic tilt on A-P X-ray, depth of L5 from the intercrest line, also -if present- pattern of curve, and level presenting with the most obvious degenerative changes (MODC). Uni- and multi-variate statistical tests were used for analysis. Degenerative changes were most obvious in the middle lumbar region. MODC at the L2 vertebra/L2-3 disc and L4 vertebra/L4-5 disc levels were more frequent in cases with scoliosis (p=0.013, p=0.022, respectively). Upon multivariate analysis the presence of scoliosis was closely related to the presence of lateral listhesis of L3, wedging of L3-4 disc, or pelvic tilt (p=0.000, p=0.000, p=0.001, respectively). Cases with MODC at the L3-4 disc level, or a more cranial apex of curve had a higher degree of scoliosis (p=0.009, p=0.017, respectively). Whereas, MODC at the L5-S1 level coexist with a low degree or no scoliosis (p=0.009). Degenerative changes in the middle lumbar region, and pathologic conditions in the hip or lower extremities resulting in pelvic tilt, are frequent findings in cases with de novo scoliosis. Likewise, asymmetric degenerative changes at the L3-4 disc level, and a more cranial apex of curve, were associated with an increased scoliotic curve. However, degenerative changes at the L5 vertebra/L5-S1 disc level carries lower risk in producing scoliosis.

Özet

Bu radyolojik kesit çalışmasının hedefi, “de novo” skolyoz gelişimine sebep olabilecek potansiyel riskleri belirlemek amacıyla, skolyoz olan veya olmayan lomber vertebrada dejenerasyon sürecini analiz etmektir. 121 erişkinde (>50 yaş) analiz edilen radyolojik parametreler : listezis, kamalaşma, her bir vertebra yüksekliği, her bir intervertebral disk yüksekliği ve kamalaşma, vertebral spur uzunluğu, lomber lordoz, lumbosakral, lumbohorizontal (L5) ve sakrohorizontal açılar, AP grafide pelvik tilt, ilik tepeler arası çizgiden itibaren L5 derinliği, eğer varsa eğrilik şekli, en belirgin dejeneratif değişiklik seviyesi (MODC)ʼdir. Analiz için tekli ve çoklu değişken istatistik testleri kullanılmıştır. Dejeneratif değişiklikler en çok orta lomber bölgede belirgindi. Skolyoz ile birlikte olan vakalarda en belirgin dejeneratif değişiklikler (MODC) L2 vertebra/L2-3 disk ve L4 vertebra/L4- 5 disk seviyelerinde daha sıktı (p=0,013, p=0,022). Çoklu değişken analizlere göre skolyoz varlığı L3 lateral listezis, L3-4 diskinde kamalaşma veya pelvik tilt ile yakın ilişkiliydi (p=0,000, p=0,000, p=0,001). L3-4 disk seviyesinde MODC ile birlikte veya eğrlik zirvesi daha kranialde olan vakalarda skolyoz derecesi daha yüksekti (p=0,009, p=0,017). Halbuki MODC L5-S1 seviyesinde olanlarda düşük dereceli skolyoz olabiliyor veya hiç skolyoz olmayabiliyor (p=0,009). “De novo” skolyoz olan vakalarda pelvik tilte sebep olan alt ekstremite veya kalça patolojileri ve lomber vertebra dejeneratif değişiklikler daha sık görülüyor. Keza, daha kranial eğrilik zirvesi ve L3-4 disk seviyesindeki asimetrik dejeneratif değişiklikler artmış skolyoz eğrilikleri ile birliktedir. Hernasılsa, L5 vertebra/L5-S1 disk seviyesi dejeneratif değişiklikleri skolyoz oluşumunda düşük risk taşımaktadır.