Journals / İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 6 - Sayı: 5

Worth and Values of Narrations in Kınalizade's "Ahlâk-ı Alâî" Source

Kınalızâde’nin Ahlâk-ı Alâî’de Yer Verdiği Rivayetlerin Kaynak Değeri

Pages
2858–2891
DOI
—

Abstract

Kınalızâde Ali (d.1571) is a great Ottoman scholar, moral philosopher and thinker. He has an important place in our cultural world. His work known as "Ahlâk-ı Alâî" is simplified at different times with contemporary Turkish in order to make the new generation read and benefit from it easily. After the presentation section, Kınalızâde's book consists of three main titles, "Moral Science", "Home Administration" and "State Administration". It dealt with many issues in the field of moral science, from good and evil to cognitive diseases and their treatment. In the case of home administration; it clarified a lot of things from the need for the elements of the house to the service properties. In the department of state administration; it mentioned the subjects of politics and justice. While explaining these subjects, Kınalızâde not only satisfied with the information contained in the sources of philosophy, but also included the narrations conveyed from Prophet Muhammad besides the verses. This article is important in terms of determining the sources of the hadiths, relating the hadiths to the topics and evaluating them, in the accounts of Kınalizâde's book. In addition, recognition of a philosopher's personality in terms of narrative culture is also an important issue.

Özet

Büyük Osmanlı âlimi, ahlak felsefecisi ve düşünürü Kınalızâde Ali Efendi (ö. 1571)’nin kültür dünyamızda önemli bir yeri vardır. Onun “Ahlâk-ı Alâî” adıyla bilinen eseri, yeni neslin kolaylıkla okuyup faydalanması amacıyla günümüz Türkçesiyle değişik zamanlarda sadeleştirilmiştir. Kınalızâde’nin kitabı, önsöz ve mukaddime bölümünden sonra; “Ahlak İlmi”, “Ev İdaresi” ve “Devlet Yönetimi” gibi üç ana başlıktan oluşmaktadır. O, ahlak ilmi bölümünde huy ve erdemden, nefsin hastalıklarına ve bunların tedavisine kadar birçok konuyu ele almıştır. Ev idaresi bahsinde; evin unsurlarına duyulan ihtiyaçtan, hizmet adabına kadar çok sayıda konuyu açıklamıştır. Devlet yönetimi bölümünde ise; siyaset ve adaleti içeren temel konulara değinmiştir. Kınalızâde bunları açıklarken, sadece felsefe kaynaklarında yer alan bilgilerle yetinmeyip ayetlerin yanında, Hz. Peygamber’den nakledilen rivayetlere de yer vermiştir. Bu makale Kınalızâde’nin kitabında yer vermiş olduğu rivayetlerin hadis kaynaklarının tespiti, hadislerin konularla ilişkilendirilmesi ve bunların değerlendirilmesi açısından önemlidir. Ayrıca felsefeci bir şahsiyetin rivayet kültürü açısından da tanınması önemli bir husustur.

Keywords: Kınalızâde, Osmanlı Âlimi, Ahlâk-I Alâî, Rivayet, Kaynak Değeri, Değerlendirme.