Muslim and Turkish Statesmen in Chatai Khanete

Abstract

When Genghis Khan was alive, he shared his properties among his sons as required by inheritance law. Ili, Isık-kul, upper Çu, and Talas basin, that were won after the east wartime, resulted to Chatai Khan, the second son of Borte Khatun. After the Mongol occupations, mostly the Uyghur and Chinese officials, assigned there connected with the Khan, tried to restore the wrecked cities. Anyway they were there officials who were effective in the establishment of political organization of Mongol. Mongols reckoned; being assigned to other administrative jobs other than military, despicable. Therefore, talented administrators not from the Mongol family, were assigned to civil organisations. These administrators tried to protect public from both the physical and economic pressure of Mongols.

Özet

Cengiz Han hayatta iken, Moğolların miras hukuku gereğince mülkünü oğulları arasında paylaştırmıştır. Cengiz Han’ın Börte Hatun’dan doğmuş olan ikinci oğlu Çağatay’ın hakkına, batı seferinde kazanılmış olan İli, Isık-kul, yukarı Çu, ve Talas havzası ile Kaşgarya ve Mâveraünnehr toprakları düşmüştür. Moğol işgalleri sonrası harap olmuş olan batı şehirlerini, sonrasında buralara tayin edilmiş olan kağanlığa bağlı genellikle Uygur ve Çinli memurlar onarmaya çalışmıştır. Zaten Moğol siyasî teşkilatının kurulmasında etkisi olanlar da bu memurlar olmuştur. Moğollar askerlik dışında olan idarî işlere atanmayı aşağılık bir şey olarak saymışlardır. Bundan dolayı sivil teşkilatta Moğol soyundan olmayan, becerikli idareciler vazifelendirilmiştir. Bu idareciler halkı, Moğolların gerek fiziksel gerekse ekonomik baskılarından korumaya çalışmışlardır.