ÖĞRETİM ZAMANI TUZAKLARI ÖLÇEĞİ (ÖZTÖ) VE ÖĞRETİM ZAMANININ ETKİLİLİĞİ ÖLÇEĞİNİN (ÖZEÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Özet

Bu çalışma ile ortaokullarda öğretim zamanı tuzakları ve öğretim zamanının etkililiğini geçerli ve güvenilir olarak ölçmeye olanak tanıyacak Likert tipi iki ayrı ölçeğin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 öğretim yılında Ankara’nın resmî ortaokullarında görev yapan 400 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada ölçeğin kapsam ve görünüş geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuş, ölçümlerden yapılan yorumların yapı geçerliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. ÖZTÖ’ye ilişkin AFA sonucunda toplam varyansın %46.6’sını açıklayan, 15 madde ve iki faktörden oluşan bir yapı elde edilmiştir. Ortaya çıkan faktörler; kişisel zaman tuzakları (KZT) ve örgütsel zaman tuzakları (ÖZT) olarak adlandırılmıştır. ÖZEÖ’ye ilişkin AFA sonucunda toplam varyansın %48.2’sini açıklayan, 25 madde ve iki faktörden oluşan bir yapı elde edilmiştir. Ortaya çıkan faktörler; yönetsel düzenleme (YD) ve kavramsal düzenleme (KD) olarak adlandırılmıştır. ÖZTÖ ve ÖZEÖ’nün alt ölçeklerinden elde edilen ölçümlerin güvenirliği; Cronbach Alpha iç tutarlık katsayısı kullanılarak hesaplanmış ve hesaplanan güvenirlik katsayılarının kabul edilebilir sınırlar içerisinde yer aldığı saptanmıştır. Madde analizinden elde edilen bulgular, ölçekte yer alan maddelerin tamamının ayırt edici olduğunu göstermiştir. Bu bulgulara dayanarak ÖZTÖ ve ÖZEÖ’nün geçerli ve güvenilir ölçümler üreten ölçme araçları olduğu ve öğretim zamanı tuzakları ile öğretim zamanının etkililiğini ölçmek amacıyla kullanılabileceği söylenebilir.