CHILD IN THE PRODUCTS OF SAMED BEHRENGÎ

Abstract

Samed Behrengî is one of the prominant names of Iran children’s literature and many of his work were also translated to Turkish. Behrengî is also a good storyteller and a collector. He worked as a teacher and a journalist and also made important services for Turkish folklore with his collections and studies over Azerbaijani folklore. Both Behrengî’s tales for children and his stories similiar to tales which were translated to Turkish includes child concept and thoughs and messages about child development. Behrengî handled various attributes and talents that children should develop in his writings. In this study, child theme in Behrengî’s tales and stories will be examined. First, information about Samed Behrengî’s live and literary personality will be given, based on various sources, and features of tales will be mentioned. Then, mother, father and child types in Behrengî’s works will be examined and his thoughts about family will be given place. This examination will be done according to the position of parents and child in the family. As conclusion, general structure of family and child in Behrengî’s tales and stories and messages towards children will be determined and analyzed.

Özet

Samed Behrengî, İran Türk çocuk edebiyatının önde gelen isimlerinden biridir. Eserlerini Farsça yazmak zorunda kalan Behrengî’nin pek çok çalışması dilimize çevrilmiştir. Behrengî iyi bir masal yazarı ve derlemecisidir. Yazarlığının yanında öğretmenlik ve gazetecilik de yapan Behrengî, özellikle Azerbaycan folkloru üzerine derlemeleri ve çalışmalarıyla Türk kültürü için önemli hizmetler gerçekleştirmiştir. Behrengî’nin Türkçeye çevrilen ve çocuklara yönelik masalları ve masal tarzındaki hikâyeleri, çocukluğa ve çocuk gelişimine dair birçok düşünce ve ileti içermektedir. Behrengî, yazdıklarıyla çocukların kazanması gereken çeşitli özellikler ve kabiliyetlere dair düşüncelerini işlemiştir. Bu makalede Behrengî’nin masal ve hikâyelerindeki çocuk teması incelenecektir. İlk olarak çeşitli kaynaklardan hareketle Samed Behrengî’nin hayatı ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilecek, bunu takiben masal türünün işlev özelliklerine kısaca değinilecektir. Daha sonra Behrengî’nin eserlerinde anne, baba ve çocuk tipleri incelenecek ve yazarın aileyle ilgili düşüncelerine yer verilecektir. Bu inceleme yapılırken ebeveynlerin ve çocuğun ailedeki konumuna göre değerlendirmeler yapılacaktır. Sonuç olarak Behrengî’nin masal ve hikâyelerinde aile ve çocuk düşüncesinin genel yapısı ve çocuklara yönelik iletiler tespit ve tahlil edilecektir.