ŞEYH-İ İŞRÂK ŞİHÂBEDDİN SÜHREVERDÎ’NİN AŞKA DAİR SEMBOLİK RİSÂLESİ

Özet

Bu çalışmanın konusu Sühreverdi’nin Fi Hakikati’l-Aşk veya Munisu’l Uşşak isimli sembolik irfani risalesinin tahlilidir. Farsça yazılmış bu risale Sühreveredi’nin en uzun irfani risalesi olarak bir sembolizm hazinesi olarak kabul edilir. Risale Hakk’ın yarattığı ilk varlık olan akıl ve aklın hüsn, aşk ve hüzün olmak üzere üç özelliğiyle başlar. İlerleyen bölümlerde akıl Âdeme ya da insana dönüşür ve bu üç aklanî özelliğin insan bedenine nasıl girdiği sembolik anlatılarla açıklanır. Artık hüsn Yusuf’a, aşk Züleyha’ya ve hüzün Yakup’a dönüşerek insandaki bu üç boyutlu yapının derinliği ve vazgeçilmezliği işlenir. Risalede geçen grift sembolik ifadelerin şifreleri çözülerek ve açıklanarak Sühreverdi’nin insan ve insani özelliklere dair yaptığı derin tahlillerin anlaşılması hedeflenmektedir. Bu çalışmayla, Sühreverdi’nin akıl sahibi insana ve oldukça önemli üç boyutu olan güzellik, aşk ve üzüntüye dair bakış açısını ortaya koyarak insanın kendisini daha iyi tanımasına katkı sağlamak öngörülmektedir.