ZAIDI HADITH İNTERPRETATION: THE EXAMPLE OF AHMAD B. SULEIMAN (566/1176)

ZEYDİ HADİS YORUMU: İMAM EL-MÜTEVEKKİL ALE'LLAH AHMED B. SÜLEYMAN (566/1176) ÖRNEĞİ

Abstract

AbstractIn understanding and interpreting the hadiths barring a few exceptions, the scope of studies conducted is limited to the Sunni tradition. There is a great need for in-depth studies to broaden this scope. Known as a branch of Shia, the Zaidiyyah is a part of this rich tradition and has continued its existence to this day. One of the questions that need to be answered in understanding and interpreting the hadiths is “As a living tradition how does Zaidiyyah approach to interpreting the hadiths?”. The sole purpose of this paper is to provide an answer to this very question. We limits the scope by one person who is Ahmad b. Süleiman because of his remarkable and exciting work on hadith interpretation. His two-volume work contains 2672 hadiths arranged by Usulu’l ahkam fiqh subjects. The exciting part of the work is the presence of short evaluations on the aforementioned hadiths. These expressions give the impression of not having been randomly chosen and not having been used excessively which implies that Imam Ahmad has a terminology based on interpretation. Based on these expressions of Ahmad b. Suleiman, it is possible to surmise his views and stance with regards to his understanding of the hadiths. Because these expressions indicate that he is not content with merely the literal meaning of the hadiths and that he is in search for a meaning beyond the apparent. In conclusion, Ahmad b. Suleiman’s interpretations demonstrate his intention to interpret the hadiths with regards to their purpose rather than their literal meaning. In making these interpretations, he sometimes relies on the Qur'an, other hadiths, ijma, the basic principles of the religion, nesh and features originating from language itself.Keywords: Hadith, Zaidiyyah, Interpretation

Özet

Öz Hadisleri anlama konusunda yapılan çalışmalar bir kaç istisnası dışında daha ziyade sünnî gelenek ile sınırlıdır. Bu çerçeveyi genişletici ve derinleştirici mahiyette çalışmalara ihtiyaç vardır. Şia’nın bir kolu olarak bilinen Zeydiyye zengin gelenek içerisinde var olan ve varlığını günümüze kadar sürdüren bir gelenektir. Hadislerin anlaşılması ve yorumlanması problemi ele alınırken cevaplandırılması gereken sorulardan biri yaşayan bir gelenek olan Zeydiyye’nin hadislerin yorumlanmasındaki yaklaşımı nedir? sorusudur. Bu tebliğin amacı bu sorunun cevabını ortaya koymaktan ibarettir. Biz bu çalışmayı Zeydî imam Ahmed b. Süleyman ile sınırlandırdık. Bu durum onun hadis yorumu konusunda dikkat çekici ve heyecan verici eserinden kaynaklanmaktadır. Onun ‘Usûlu’l-ahkâm’ adlı eseri fıkıh konuları tertibinde sıralanmış 2672 hadis ihtiva etmektedir. Eserin heyecan verici tarafı zikredilen hadislerden sonra onların anlamına yönelik kısa değerlendirmelerin yapılmasıdır. Ahmed b. Süleyman’ın kullandığı tabirlerden hareketle onun hadis anlayışında hangi yaklaşım ve çizgide olduğunu kestirmek mümkündür. Çünkü bu tabirler onun hadisin zahiri ile iktifa etmeyip zahir anlamın ötesinde bir anlam arayışı içerisinde olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak Ahmed b. Süleyman’ın yaptığı yorumlardan onun hadisleri zahirî anlamıyla değil taşıdığı amaçları istikametinde yorumladığı anlaşılmaktadır. O, bu yorumları yaparken bazen Kur’an’a, çoğu zaman başka sahih hadislere, bazen icmaya, dinin temel ilkelerine, nesh olgusuna, dilden kaynaklanan özelliklere dayanmıştır. Anahtar Kelimeler: Hadis, Zeydiyye, Yorum