The Analysis on the Transaction of Early Cash Discount in Terms of the Relationship with Its Legal Ruling and the Interest of Jahiliyyah

Erken Ödeme İndirimi Muamelesinin Şer‘î Hükmü ve Cahiliye Ribâsı İle İlişkisi Açısından Tahlili

Abstract

The matter about whether it is permissible that there is a discount in the time loan in exchange for the advance payment is our study’s main subject. The majority of scholars accepted the aforementioned discount as the purchase of term, and accepted it as unlawful by evaluating it within the scope of interest of jahiliyyah. Some jurists thought such discount as the benefit of parties and accepted the discount as halal by evaluating it in the context of discount magistrate. The main reason of disputes about this matter is that there are two opposite hadiths. The approaches of jurists were revealed about the canonical judgment of the transaction of early cash discount in the article. In this context, the information will be firstly given about the importance of this matter, and then the subject will be tried to be enlightened as the sanad criticism is made about the aforementioned hadiths. Then, an effort was made to determine a view worthy to be preferred as the views of jurists were evaluated with their legal reasoning. In this respect, it was tried to be determined about whether there is a relationship between the aforementioned transaction and the interest of jahiliyyah.

Özet

Vadeli borçta peşin ödeme karışlığında indirim yapılmasının (الوضع والتعجيل) caiz olup olmayacağı meselesi çalışmamızın ana mevzudur. Cumhur söz konusu indirimi vadenin satın alınması olarak kabul etmiş ve bunu da cahiliye ribâsı çerçevesinde değerlendirerek haram kılmıştır. Bazı fakîhler ise böyle bir indirimi tarafların menfaati olarak düşünmüş ve meseleyi indirim sulhu (صلح الحطيطة) bağlamında değerlendirerek helal görmüşlerdir. Bu konudaki ihtilafların temel nedeni muteariz iki hadisin bulunmasıdır. Makalede erken ödeme indirimi muamelesinin şer‘î hükmüne ilişkin fukahânın yaklaşımları ortaya konulmuştur. Bu bağlamda konunun mahiyeti ile ilgili bilgi verildikten sonra söz konusu iki hadisin sened tahlili yapılarak konu açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Ardından fakîhlerin görüşleri gerekçeleriyle birlikte değerlendirilerek tercihe şayan görüş tespit edilemeye gayret edilmiştir. Bu meyanda söz konusu muamelenin cahiliye ribâsı ile ilişkisinin olup olmadığı da belirlenmeye çalışılmıştır.

Keywords: Peşin Ödeme, indirim, vade, borç, alacaklı, borçlu, cahiliyye ribâsı