İlhanlılar Dönemi Hadis Yorumculuğu: Şerefüddîn et-Tîbî Örneği

Özet

Hadis yorumlama faaliyeti olarak şerhlerin; esas aldıkları kaynaklar, müellifinin yaşadığısiyasî, sosyal, kültürel şartlar ve kendisinden sonrakilere etkisi başta olmak üzere muhtelifyönleriyle değerlendirilmeleri gerekir. Bu açıdan bakıldığında Şerefüddin et-Tîbî’ninyaşadığı hicrî sekizinci asır İslâm tarihinin en çalkantılı dönemlerinden birini teşkil etmektedir.İslam dünyası bir taraftan Haçlı saldırılarının açtığı yaraları sarmaya çalışırken,bir taraftan da Moğol istilasının yol açtığı yıkımları telafi etmeye çalışmaktadır. Diğer taraftanda siyasî-sosyal problemler, iç çekişmeler ve mezhep çatışmaları ile uğraşmaktadır.Tîbî, Sünnî İslam dünyasının önemli ilmî ve kültürel merkezlerinden biri olan Tebriz’de,İlhanlılar’ın bölgeyi siyasî otorite yoluyla şiîleştirmeye çalıştığı bir dönemde yaşamışönemli İslam âlimlerinden biridir. Bu sebeple Tîbî’nin sünnete yaptığı hizmetlerin somutsemeresi olan Mişkât şerhi el-Kâşif’te yaptığı yorumların yaşadığı dönem ve genel olarakhadis yorumculuğu açısından önemli olduğu düşüncesiyle bu makale hazırlanmıştır.