Eurosian Economic Union as a Power Centre Under the Leadership of Russia

Abstract

Russia has been the driving force behind integration projects in the geographical area known as the ex-Soviet space in Eurasia. Following the breakup of the Soviet Union, steps taken to promote integrationunder Russian leadership have been aimed at achieving regional unity, but integration initiatives havealso served as a means for Russia to institutionalize its influence. The sharp asymmetry between Russiaand other countries in the region indicates that the potential of the post-Soviet republics to contributeto Russia is limited and therefore the question arises as to what motivates Russia to achieve integrationwith its neighbours through the creation regional organizations. In addressing this question, one needsto dwell upon geopolitical factors and Russia’s need to consolidate its position in its region which isnecessary for it to become an influential actor internationally. A recent development that providesbasis to this assessment is the Eurasian Economic Union (EEU) which came into existence in 2015.Although economic factors are said to be behind the creation of this project, several factors renderthe EEU a questionable enterprise from Russia’s point of view, such as limited economic potential ofregional actors, static economic models and the fact that developed (rather than regional) economiestake up an overwhelming share of Russia’s exports. But if one moves beyond economic dimension,focuses on Russia’s geopolitical vision and looks at the way in which Russia conceives of internationalpolitical dynamics, then it becomes possible to make sense of the EEU project. If viewed closely, onewould notice that the EEU’s creation coincides with Russia’s rigorous attempts to present itself as oneof the influential players of a multipolar international order. In this respect, one could see strong signsthat the EEU project was launched as an initiative to help Russia control the vast space between theWest and China. Although, through a new Eurasian regime, Russia sought to create a supranationalproject which was also intended to comprise political integration, it remains unlikely for the EEU toextend beyond its current form due to the fear of Russia’s neighbours of falling under Russian influence.Nevertheless, Russia, in a relatively strong position after having experienced economic growth duringthe first decade of 2000s through the rise in energy prices, has managed to spearhead the creation of astrong integration project known as the EEU.

Özet

Avrasya’da, eski Sovyet coğrafyasının kapsadığı alanda bölgesel entegrasyon politikalarının itici gücübölgenin lider ülkesi olan Rusya olmuştur. SSCB’nin dağılması sonrasında Rusya’nın öncülüğünde atılanentegrasyon adımları bölgesel birlikteliğin sağlanması kadar Rusya’nın gücünü kurumsallaştırmasınında bir vasıtasıdır. Nitekim, Rusya ve bölge ülkeleri arasındaki keskin güç asimetrisi, bölge ülkelerininRusya’ya sunabileceği katkıları sınırlı kılmakta ve böylece hangi saiklerle Rusya’nın bölgesel örgütlerkurmak suretiyle entegrasyon tesis etmek isteyebileceği sorusunu ortaya çıkarmaktadır. Bu hususlailgili bakılması gereken nokta jeopolitik etkenler ve Rusya’nın uluslararası sistemin genelinde etkili biroyuncu olması için bölgesindeki konumunu konsolide etme ihtiyacıdır. Bu tespite güçlü zemin sunanörnek bir hadise olarak 2015 senesinde Avrasya Ekonomi Birliği (AEB) faaliyete başlamıştır. Her ne kadarbu projenin kuruluş gerekçesi ekonomik nedenler üzerine bina edilmişse de, bölge ülkelerinin sınırlıekonomik hacimleri, statik ekonomik yapıları ve bu hususlarla ilişkili olarak Rusya’nın ihracatının ezicipayını gelişmiş ekonomilerin oluşturması, Rusya açısından AEB projenin rasyonalitesini sorgulanırkılmaktadır. Fakat ekonomik boyutun ötesine geçilerek odak noktası Rusya’nın jeopolitik tasavvurunave uluslararası siyasi dengeleri okuma şekline sabitlendiğinde, AEB projesini anlamlandırma imkânıdoğmaktadır. Yakın plan bir okuma yapıldığında, AEB’nin hayata geçtiği konjonktür Rusya’nın çokkutuplu bir dünya düzeninin etkili aktörlerinden biri olma hedefini daha güçlü şekilde vurguladığızaman dilimine denk düşmektedir. Bu bağlamda, Rusya’nın AEB’nin kuruluşuyla Batı ve Çin arasındakigeniş orta alanı kontrol edecek bir blok oluşturma politikasının güçlü işaretleri göze çarpmaktadır. Herne kadar Rusya, yeni bir Avrasya rejimi ile siyasi entegrasyonu da içinde barındıran supranasyonalbir örgütü mümkün kılmak istemişse de, komşularının Rusya’nın nüfuzu altına girmekten duyduklarıkaygı bu hedefi kolay ulaşılabilir kılmamaktadır. Buna rağmen, 1990’lardaki durumuna kıyasla Rusya,2000’lerin ilk on yılında enerji fiyatlarındaki yükselişin getirdiği ekonomik gelirle, kendisini daha hazırhissettiği bir dünya konjonktüründe, güçlü bir entegrasyon projesi olarak AEB’yi hayata geçirebilmiştir

Keywords: Rusya, Avrasya Ekonomi Birliği, Bölgesel Entegrasyon, Çok Kutuplu Dünya Düzeni