An Overview of Legal Developments Regarding Freedom of Association of Civil Servants in Turkey in the Light of the Decisions of the European Court of Human Rights

Avrupa Insan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında Türkiye’de Kamu Görevlilerinin Sendikal Özgürlüğüne Ilişkin Yasal Gelişmelere Genel Bir Bakış

Abstract

There are many decisions of the ECHR regarding to the freedom of association of civil servants. In this area, especially the Grand Chamber’s decision of “Demir and Baykara” is considered as a cornerstone. It has been observed that Turkey is a party in many disputes brought before the ECHR regarding freedom of association of civil servants. Accordingly, in this study, some decisions of the ECHR in which the Court held that Turkey violated “the right to freedom of assembly and association” under Article 11 of the European Convention on Human Rights are mentioned briefly and recent important legal developments regarding the right of civil servants to organize and to bargain collectively in Turkey are stated. On the other hand, the decisions of Council of State and the Constitutional Court in Turkey regarding short-term work stoppages of civil servants are noteworthy. In some of these decisions, short-term (lasting one or two days) work stoppages in accordance with a decision of a trade union are considered as an excuse. However, it is still not possible to state that these recent developments are completely in coherence with the principles set forth in the decisions of the ECHR.

Özet

AİHM’nin kamu görevlilerinin sendikal hakları konusunda vermiş olduğu pek çok kararı bulunmaktadır. Bu alanda özellikle, Büyük Daire’nin “Demir ve Baykara” isimli kararının yol gösterici nitelik taşıdığı kabul edilmektedir. Kamu görevlilerinin sendikal özgürlüklerine ilişkin olarak, AİHM’nin önüne gelen uyuşmazlıkların pek çoğunda Türkiye’nin taraf olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda çalışmamızda, AİHM’nin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 11. maddesinde düzenlenen “Toplantı ve dernek kurma özgürlüğü”nün Türkiye tarafından ihlal edildiği sonucuna vardığı bir kısım karara kısaca yer verilmiş ve yakın zamanda Türkiye’de kamu görevlilerinin sendikalaşma ve toplu sözleşme haklarına ilişkin önemli yasal gelişmeler aktarılmıştır. Öte yandan Danıştay ve Anayasa Mahkemesi’nin de kamu görevlilerinin kısa süreli iş bırakmalarına ilişkin ilgi çekici kararları bulunmaktadır. Bazı kararlarda öğretmenlerin sendikanın aldığı bir karar sonucunda kısa süreli (bir ya da iki günlük) iş bırakmalarının mazeret olarak kabul edildiği görülmektedir. Ancak yine de yakın zamana ilişkin bu gelişmelerin, AİHM kararlarında yer verilen esaslar ile tam olarak uyumlu bir halde olduğunu söylemek mümkün gözükmemektedir.