Changing Concerns and Discourse Toward Orient in the Enlightenment

Abstract

: Western interest to oriental societies has developed after 16th century. This interest has changed through the changes in the world politics and European domestic political issues. At the age of enlightenment that information of orient has seriously developed oriental social formations has been employed for the critics of aristocracy and church and interpreting the changes in European society. But since the social balance between aristocracy and bourgeoisie has changed and the western domination over world has been increased a hegemonic narration was arisen. Especially geographical, climatic and even racial differences have become a base of the explanation of occidental ‘dynamism' against oriental ‘stagnancy'. At the threshold of 19th century orientalism has appeared for corresponding need for systematic knowledge about oriental world.

Özet

Avrupa'nın Doğu'ya ilgisi 16. yüzyıldan itibaren giderek artmıştır. Bu ilginin gelişimi Batı'nın kendi iç siyaseti ve dünya güç ilişkilerindeki konumuna göre yeni aşamalar kat etmiştir. Doğu'ya ilginin ciddi bir biçimde yoğunlaştığı Aydınlanma döneminin başlangıcında Doğu toplum biçimleri Avrupa'daki gelişmeleri açıklamak ve içeride aristokrasi ve kiliseye karşı mücadelelerinde bir konum sağlamak için geniş bir bağlam olarak kullanmaktaydı. Ancak yüzyılın sonuna doğru Avrupa toplum modelinin şekillenmesi ile Doğu'ya karşı bir üstünlük söylemi ortaya çıkmıştır. Daha önce kısmi hayranlıkla şekillenen Doğu'ya bakış bu sefer giderek bir değerlendirme ve yargılama tonuna sahip olmuştur. Özellikle coğrafi/iklimsel farklar ve ırkın üstünlüğü gibi faktörlere dayanılarak 'durağan Doğu toplumları' karşısında 'dinamik' Avrupa'nın farklılığı açıklanmaya başlanmıştır. Bu açıklama girişimleri dünya siyasetindeki değişimlere paralel olarak artan sistematik bilgi ihtiyacını karşılamak üzere şarkiyatçılığın doğuşu ile neticelenmiştir.

Keywords: Aydınlanma, Çin, Hint tutkusu, İslam, Doğu, Batı, şarkiyatçılık