Osmanlı Dönemi Mimari Eserlerindeki Celi Sülüs Yazılarda Tetâbuk

Özet

Öz Hat sanatındaki her bir yazı çeşidinin kendine ait farklı bir anatomik yapısı vardır. Alfabenin birimi olan harfler bu yapının en önemli unsurudur çünkü harflerin anatomileriyle yazı oluşmaktadır. Her harf şekil itibariyle ölçü, form, oran ve orantı bakımından farklılık içerse de temelde morfolojik olarak diğer harflerle benzer yapılara sahiptir. Hat sanatında farklı harf ve kelimelerin benzer kısımlarının yazıda denk gelmesi ya da denk getirilerek ortak kullanılmasına tetâbuk denir. Yazıda tetâbuk örnekleri levhalarda, mezar taşlarında ve mimari eserlerde cami, mescit, imaret, türbe gibi yapıların üzerinde mermer, taş, çini ve kalemişi uygulamalarında görülmektedir. Bu makalede Osmanlı Dönemi mimari eserlerinde bulunan yazılardaki tetâbuk örnekleri tespit edilerek, örneklerle değerlendirilecektir. Ayrıca tespit edilen tetâbuklu harfler çizilerek tablo haline getirilecek, bulundukları yapı, yazıların yapıdaki konumu, uygulama şekli ve hattatı hakkında bilgi verilecektir.