Destûr Başlıklı Şiirleri Nasıl Okumalıyız?

Özet

Öz Türk edebiyatında tür ve tarzların tespiti ve isimlendirilmesi güncel tartışmalardandır. Bunun en önemli sebebi, edebiyatımızdaki eserlerin bütünüyle henüz ortaya çıkarılmamış olmasıdır. Tasavvuf edebiyatında karşılaştığımız “Destûr” başlıklı şiirler, bu güncel tartışmayı düşündürür niteliktedir. Çünkü tür ve şekil bilgisi hakkında yazılmış kitaplarda “Destûr”un tanımı, özellikleri ve örnekleri hakkında neredeyse yok denecek kadar az bilgi elde edilmiştir. Üstelik bu bilgiler elde bulunan örnekleri değerlendirebilme açısından yetersizdir. 19. Yüzyıl şairlerinden Kemâlî, Gâlibî ve Abdunnâfî’nin şiirleri arasında rastladığımız bu örnekler sözü edilen vasıfları ile başka bir araştırmada değerlendirilmemiştir. Dahası bu şiirlerin 13. yüzyıldaki “yort savul”larla benzer nitelikte olduğu ve 20. yüzyıl şiirinde de bir bakıma benzer üslubun devam ettirildiği düşünülmektedir. Bu bildiride/makalede 19 asırdaki söz konusu yazmalarda rastlanan “Destûr” başlıklı şiirlerin tanıtımı yapılıp, bunların tür/tarz olarak nasıl sınıflandırılacağı tartışılmış ve adı farklı olsa da gelenekte değişik biçimlerle devam ettirildiği ortaya konmaya çalışılmıştır.