Dergiler / Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi / 2019 / Cilt: 9 - Sayı: 2
SİYASET VE YÖNETİM AYRIMININ CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNDE SAĞLIK VE MİLLİ EĞİTİM BAKANLIKLARI ÜZERİNDEN İNCELENMESİ
- Sayfa
- 426–439
- DOI
- —
Özet
Yönetim ve siyaset ayrımı konusundaki düşünceler genellikle Woodrow Wilson’un “İdarenin İncelenmesi” çalışmasına dayandırılmaktadır. Ancak bu konudaki tartışmaların Wilson’dan önce başladığını ortaya koyan eserler bulunmaktadır. Bunların başında, Wilson’un da kendisine atıf yaptığı Johann Caspar Bluntschli’nin “Devletin Teorisi” (The Theory of the State) adlı eseri gelmektedir. Bluntschli’ye göre yönetim ve siyaset ayrımının odağında yer alan yönetim kavramı, kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanılarak oluşturulan yürütme gücünün bir unsuru olarak kabul edilmektedir. Yürütme gücü kapsamında ise karar alma, emir verme ve kararları uygulama yer almaktadır. Hükümet etme işlevi olarak görülen karar alma, emir verme, çözüm üretme ve yasaklamaya ilişkin konular yürütmenin “birincil işlevi” kapsamında değerlendirilirken, kararların ve emirlerin yerine getirilmesi ise daha alt basamaklardaki birimler tarafından yerine getirilen “ikincil işlevler” kapsamındaki görevlere karşılık gelmektedir.Bu çalışmanın amacı, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçildikten sonra bakanlıkların teşkilat yapılarındaki değişimin yönetim siyaset ayrımı bakımından değerlendirilmesidir. Çalışma kapsamında yer alan Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın teşkilat yapılarındaki değişim Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve diğer mevzuatlar üzerinden incelenmiştir. Yeni hükümet sisteminde, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile merkezi yönetimin başkent teşkilatı değiştirilmiş; Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısı bünyesinde yürütmenin temel politikalarını belirlemek üzere politika kurulları ve ofisler oluşturulmuş; bakanlıklar, belirlenen politikaları ve alınan kararları uygulayan, dolayısıyla hükümet etme işlevinin ikincil konumundaki birimleri haline dönüştürülmüş; bakanlıkların başkent teşkilat yapıları değiştirilerek tüm birimler “hizmet birimleri” başlığı altında sıralanmış; politika belirlemeye ilişkin konular bakanlıkların görevi olmaktan çıkarılmış; bakanlıklar bünyesinde yer alan ve politika belirlemede yardımcı olan bazı kurullar ve birimler kaldırılmıştır.Sonuç olarak yeni hükümet sistemine geçilmekle birlikte politika belirleme ve karar alma işlevlerini yerine getiren birimler ile alınan kararları uygulayan birimler fonksiyonel bir ayrışmaya tabi tutulmuştur. Böylece belirli ölçüde de olsa yönetim siyaset ayrımına uygun bir yürütme organı yapısı oluşturulmuştur.
Abstract
The thoughts about the discrimination between politics and administration are generally referenced to the paper of Woodrow Wilson named as “the Study of Administration”. But there are other works related to the issue before Woodrow Wilson. First is the work of Johann Caspar Bluntschli named as “The Theory of the State” which was also referenced by Woodrow Wilson. According to Bluntschli, the concept of administration which is in the center of the discrimination between politics and administration is considered as an element of the executive power formed on the principle of separation of powers. Decision-making, making orders and implementation of orders are within the scope of executive power. While the issues such as decision-making, making orders, problem-solving and forbidding are considered within the scope of “primary functions” of the executive branch, the implementation of decisions and orders fall within the tasks considered as “secondary functions” which were carried out by subordinate offices. The aim of this study is to examine the positions of the ministries after the adoption of presidential system and to evaluate the change of their organizational structures. The changes in the organizational structures of the ministry of health and the ministry of national education have been examined through the presidential decrees and other legislations. In the new government system, capital organization of the central government has been changed by means of the presidential decrees; policy boards and offices have been created in the organizational structure of the presidency to determine the main policies of the executive branch; the ministries have been transformed into the executive elements considered within the scope of secondary functions, which are responsible of the implementation of the policies and decisions determined; organizational structures of the ministries in the capital have been changed and listed under the category of “service units”; all the issues related the policy-making have been removed from the tasks of ministries, and some advisory boards and units in the ministries for the determination of policies have been repealed.As a conclusion, with the adoption of new governmental system a functional discrimination has been applied for the elements responsible for policy-making and decision-making and the elements responsible for implementation of the decisions. Thus, an organizational structure which is appropriate in terms of the discrimination between politics and administration has been tried to achieve for the executive branch to some extent.