Journals / Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2012 / Cilt: 1 - Sayı: 1

THE METHODOGICAL PROBLEMS CONTAINED IN THE IDEA OF VERYTRUTHFUL/MOSAWWIBA

ÇOK DOĞRUCU/MUSAVVİBE DÜŞÜNCENİN TAŞIDIĞI METODOLOJİK SORUNLAR

Pages
72–110
DOI
—

Abstract

The truthful thought argues that there isn’t certain truth under the God and all the commentators are accurate. Although in this thesis, highlighting an element of rational and humane benefits may seem like a good idea, it contains number of methodological prob-lems because of accepting the contrary comments as truth in equal level. Firstly, the ideas that all the commentators have been hit the entire truth eliminate the need of judicial opin-ion and ignore the efforts of mojtahid while reaching to provision. Very truth-ful/Mosawwiba, ignores the preference rules about which will be among contradictory (motaârid) evidence presented by rulers. In addition, it is said that commoner(âmmî)’s who have not ability to access provision in fiqh matters based on religious evidence, choose anyone randomly from scholers words. On the other hand outcome of all the case law assumption is the most important factor which feeds arbitral fatwa-making procedure/ irregularity.

Özet

Çok doğrucu/Musavvibe düşünce, Allah katında muayyen bir doğrunun bulunmadığı ve bütün müctehidlerin isabetli olduğu tezini savunmaktadır. Bu tez, aklî ve insanî fayda unsurunu ön plana çıkaran bir fikir gibi gözükse de, birbirine aykırı yorumları eşit düzeyde doğru kabul ettiği için bir takım metodolojik sorunları bünyesinde barındırmaktadır. Öncelikle müctehidlerin tamamının doğruya isabet etmiş olduğu düşüncesi, müctehidin hükme ulaşırken gösterdiği çabayı yok saymakta ve ictihad etme ihtiyacını ortadan kaldırmaktadır. Çok Doğrucu/Musavvibe, çelişkili görülen (müteârız) deliller arasında hangisinin alınacağıyla ilgili olarak usulcüler tarafından ortaya koyulan tercîh kurallarını göz ardı etmektedir. Ayrıca fıkhî meselelerde şer’î delillerden yola çıkarak hükme ulaşma yetisine sahip olmayan âmmî kişinin fukaha kavilleri arasından herhangi birisini rastgele seçebileceğini söylemektedir. Diğer taraftan ictihadî her sonucun doğru olduğu faraziyesi, keyfî fetva verme usulü/usulsüzlüğünü besleyen en önemli faktördür.

Keywords: Fıkıh usûlü, İctihad, İsabet-Hata, Musavvibe, Metodolojik Sorunlar.