Journals / Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies / 2017 / Cilt: 4 - Sayı: 2
An activity analysis on the black sea economic cooperation member countries: an application with TOPSIS, ARAS and MOORA methods
- Pages
- 15–40
- DOI
- —
Abstract
The aim of this study is to analyze the effectiveness of the member countries of the Black Sea Economic Cooperation (BSEC) using macroeconomic variables. Macroeconomic indicators are used in the analysis; imports, unemployment and inflation are used as input (minimum), employment, exports and per capita GDP are used as output (maximum). For efficiency analysis, ARAS, TOPSIS, and MOORA methods from the Multi Criteria Decision Making (MCDM) methods are used. In these three methods AHP method is used to find the weighting scores. When the findings obtained in the study were examined, it was seen that MOORE and TOPSIS methods gave closer results to each other. According to the ranked of the three different methods, usually, the first-ranked countries are Russian Federation, Azerbaijan and Romania. At the end of the effectiveness ranking are Serbia, Armenia and Albania. Moreover, countries with the lowest GDP per capita, unemployment and inflation rates were observed in the first-ranked countries. The last-ranked countries have high unemployment rates and low per capita GDP.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ)’ne üye olan ülkelerin makroekonomik değişkenlerini kullanarak etkinliklerinin analiz edilmesidir. Analizde kullanılan makroekonomik göstergelerden; ithalat, işsizlik ve enflasyon girdi (minimum) olarak kullanılırken, istihdam, ihracat ve kişi başı GSYH çıktı (maximum) olarak kullanılmıştır. Etkinlik analizi için, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden ARAS, TOPSIS ve MOORA yöntemleri kullanılmıştır. Bu üç yöntemde de, ağırlıklandırma skorlarının bulunmasında AHP yönteminden yararlanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular incelendiğinde, MOORA ve TOPSIS yöntemlerinin birbirine daha yakın sonuçlar verdiği görülmüştür. Üç farklı yöntemle yapılan sıralamalara göre ilk sıralarda yer alan ülkeler genellikle; Rusya Federasyonu, Azerbaycan ve Romanya’dır. Etkinlik sıralamasında en sonlarda yer alan ülkeler ise Sırbistan, Ermenistan ve Arnavutluk’tur. Ayrıca ilk sıralardaki ülkelerin kişibaşı GSYİH’lerinin fazla, işsizlik ve enflasyon oranlarının en düşük olan ülkeler olduğu gözlemlenmiştir. Son sıralarda yer alan ülkeler ise, yüksek işsizlik oranlarına ve düşük kişibaşı GSYİH’ye sahiptir.