Borçlar Hukukunda “Falsa Demonstratio Non Nocet (Yanlış Niteleme Zarar Vermez)” Kuralının Uygulanması

Abstract

The old rule known as falsa demonstratio non nocet is actually a reflection of Article 19 of the Turkish Code of Obligations.It means that a false statement will not be taken into consideration as long as the real intent of the parties can beinterprited. In other words, false statements that do not reflect the real will of the parties should not be taken intoaccount during interpretation. The rule is important not only in succession law but also in contract law. This is particularlytrue during interpretations of contracts and declarations of intent because it enables one to draw the line between realintent and fictive intent. Objective interpretation theories that are based on fictive intent do not apply as long as realintent can be determined. Thus, it is important to clarify the function of rules in contract law.

Özet

Falsa demonstratio non nocet olarak bilinen bu eski kural TBK m.19 tarafından düzenlenmiştir. Bu hükme göre taraflarınyaptıkları yanlış nitelemelere bakılmaksızın gerçek ortak iradeye göre yorum yapmak gerekir. Aslında vasiyetnameyorumunda önemli olan bu hükmün borçlar hukuku alanında anlamını araştırmak gerekir. İrade beyanlarının vesözleşmenin yorumunda bu kuralın uygulama alanını tespit etmek gerekir. Yorum teorisi açısından bakıldığında aslındagerçek irade tespit edilebildiği sürece farazi iradeye dayanan objektif yorum teorilerine başvurmaya gerek yoktur.Dolayısıyla bu kural yorum teorisi açısında önem taşır. Çünkü gerçek iradeden artık ümidin kesildiği halde farazi iradeyebaşvurmak gerekir. İşte gerçek iradeden hangi hallerde vazgeçilmesi gerektiği araştırılırken bu kuralın önemli bir işlevivardır. Kuralın borçlar hukukundaki anlamı da konumuzu oluşturmaktadır.