Mecmua-i Saz u Söz’de Hafiz Post İzleri

Özet

XVII. yüzyıl Türk Musikisi denildiğinde akla gelen en önemli birkaç isimdenbirisi hiç kuşkusuz yazmış olduğu nota mecmuası “Hâzâ Mecmua-i Saz u Söz’ den ötürüAli Ufki Bey (ö.1675) diğeri ise yazmış olduğu güfte mecmuasından dolayı Hafız Post’tur(ö.1694). Yaşadıkları dönemin musikisini anlaşılabilmesi için bu iki büyük musikişinasınkaynak niteliğindeki yazmış oldukları eserlerin tanınması ve muhtevalarının bilinmesigerekmektedir. Ali Ufki Bey yazmış olduğu nota mecmuası, Türk Müziğinde XVII. yüzyılbatı müziği notası ile eserleri kayıt altına aldığı için bugün dönem musikisini anlamamızısağlayan en önemli eserlerden birisidir. Sadece eserler ve notaları ile değil aynı zamanda odönem içerisinde yaşamış olan değerli musikişinasların da isimlerinin yer alması tarihselmüzikoloji için önemlidir. Bunun yanında Hafız Post ise yazmış olduğu güfte mecmuasıile yaşadığı dönemde fasıllarda meşk edilen ve söylenen eserlerin güftelerini yazarakgerek güfte yazarlarının isimlerinin gerekse de makam, usul ve bestekârı gibi bilgilerivererek eserlerin günümüze kadar ulaşmasında çok önemli bir rol oynamıştır. Buçalışmada bu iki değerli musikişinasın yolları saray fasılları ve padişah sohbetleri gibiortamlarda kesişme ihtimalinin oldukça yüksek olmasına rağmen bugüne kadar net birifade ile belirtilememiştir. Bu tespiti netleştirmeye çalışırken ilk olarak Hafız Post’unelimizde notası mevcut eserleri nasıl elimize ulaşmıştır bunun cevapları aranmıştır. İkinciolarak ise Ali Ufki Bey’in hangi “Hafız Post” bestelerini notaya aldığı tespit edilmeyeçalışılmıştır. Bunun için Ali Ufki Bey’in “Mecmua-i Saz u Söz” adlı eseri taranarak gerektespit edilen eserler “Hafız Post Güfte Mecmuasında” ve diğer güfte mecmualarında HafızPosta ait eserlerle karşılaştırılarak sonuç elde edilmeye çalışılmıştır.