Hakkı Derman’a Ait Bayâti Keman Taksiminin Analizi

Özet

Hakkı Derman (1907-1972), keman ile Türk Mûsikîsi icrâcılığında, performansbecerisiyle tavırlı icrânın gelişmesine hizmet etmiş, arabesk (karma müzik üslûbu ile oluşan)müzik anlayışına her daim uzak durmuş, kendisinden sonra gelen kemânileri teknik ve tavırözellikleri bakımından etkileyip yol göstermiş, çalgısındaki hâkimiyetiyle virtiözite kapılarınıaçmış, keman ile Türk Mûsikîsi icrâcılığında taksim geleneğinin oluşmasına katkıda bulunmuş,mûsikî tarihimizin kayıtlarına ulaşılabilen önemli kemân icrâcıları arasında yer almıştır.Araştırma; Hakkı Derman ile ilgili gerekli literatürün taranması ve mevcut durumun ortayakonulması sebebiyle “Betimsel” bir araştırma, araştırmanın modeli “Genel Tarama Modeli”dir.Araştırmada, Hakkı Derman’a ait Bayâti keman taksimi notaya alınarak taksimin teknik, melodikve nazarî açıdan analizi yapılmıştır. Teknik analiz ile Derman’ın keman icrâsındaki süslemeteknikleri ve ifade unsurları analiz edilerek açıklanmıştır. Melodik analiz ile taksimdeki tartımkullanımları, ajiliteli pasajlar ve Derman’ın kişisel motifleri ortaya çıkarılmıştır. Nazarî analiz iletaksimin tamamı cümle cümle ayrılmış, Derman’ın seyir anlayışı gelenek yaklaşımına bağlıkalınarak açıklanmış, Derman’ın nazarî anlayışı 12 ayrı kaynaktaki (edvârdaki) makam tarifleriile kıyaslanarak ortaya konulmuştur. Sonuç olarak, Hakkı Derman’ın icrâ tavrı kemanicrâcılarının kullanımına sunulmak maksadı ile somutlaştırılmıştır.