Journals / Maliye ve Finans Yazıları / 2019 / Sayı: 112
The Effects of Oil Prices and Real Effective Exchange Rate on Turkey’s Foreign Trade Balance: ARDL Boundary Test Approach
- Journal
- Maliye ve Finans Yazıları
- Issue
- 2019 · Sayı: 112
- Pages
- 149–174
- DOI
- —
Abstract
Changes in oil prices, holding an important place in import ofTurkey, as an external factor and changes in real effective exchangerate as a relatively internal factor play an important role on country’sforeign trade balance.In this study, impacts of oil prices and real effective exchangerate on Turkey’s foreign trade balance are analyzed using time seriesanalysis methods with structural break for 1989: M01-2018: M11period. Causality relations between series were analyzed by Toda-Yamamoto (1995) test; in this context, a causal relationship betweenreal effective exchange rate and economic conjuncture to foreign tradebalance was determined and there was no causal relationship betweenoil prices and foreign trade balance.
Özet
Bu çalışmada petrol fiyatlarının dış ticaret dengesine olan etkileri, 1989:M01-2018:M11 dönemi için yapısal kırılmalı zaman serisi analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Serilerin durağanlığı; Vogelsang ve Perron (1998) yapısal kırılmalı ADF Birim Kök Testiyle araştırılmış ve reel efektif döviz kuru serisinin düzeyde, diğer serilerin birinci farkta durağan oldukları tespit edilmiştir. Seriler arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığı; Pesaran, Shin ve Smith (2001) Sınır Testi yardımıyla test edilmiş ve serilerin eşbütünleşik oldukları belirlenmiştir. Eşbütünleşme denklemindeki yapısal kırılma tarihleri; Bai ve Perron (2003) yöntemiyle tespit edilmiş ve kukla değişkenlerle uzun dönem analizine dâhil edilmiştir. Uzun ve kısa dönem analizleri ARDL yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Uzun dönem analizinde; Türkiye’nin dış ticaret dengesini, dünya ham petrol fiyatlarındaki %1’lik artışın %0.10, reel efektif döviz kurundaki %1’lik artışın %0.73, ekonomik konjonktürdeki %1’lik iyileşmenin %1.21 bozmuş olduğu tespit edilmiştir. Kısa dönem analizinde; petrol fiyatlarındaki artışların dış ticaret dengesi üzerindeki etkilerinin negatif ancak istatistiksel olarak anlamsız olduğu, reel efektif döviz kurundaki artışların ve ekonomik konjonktürdeki iyileşmelerin dış ticaret dengesini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Modelin hata düzeltme mekanizması çalışmaktadır. Seriler arasındaki nedensellik ilişkileri Toda-Yamamoto (1995) Testiyle analiz edilmiştir; bu bağlamda, reel efektif döviz kuru ve ekonomik konjonktürden dış ticaret dengesine doğru bir nedensellik ilişkisi tespit edilmişken, petrol fiyatlarından dış ticaret dengesine doğru herhangi bir nedensellik ilişkisinin söz konusu olmadığı saptanmıştır.