Journals / Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 21 - Sayı: 42
THE MENTAL MAP OF ISLAMISM IN THE 1960s: THE ATTEMPT TO REVISE “WHAT IS NATIONAL”
- Pages
- 397–433
- DOI
- —
Abstract
After its emergence as an ideological prescription to salvage a state in crisis, Islamism in Turkey has gone through various stages since the last decades of the Ottoman Empire. During the single-party period, it had to withdraw from the political sphere. Following the coming of the Democrat Party to power, Islamist actors expressed themselves mostly through cultural issues while their capacity of political impact remained limited. It was, however, the ideological crystallization in the 1960s that became the political and cultural turning point for Islamism in Turkey. This study thematically examines the major socio-political discussions published in Islamist journals throughout the 1960s. Islamism of that period defined itself within the right-wing political spectrum and, by remaining within the range of that spectrum, aimed to reconstruct “what is national” along with the priorities of Islamic motives. This research particularly focuses on the trajectory of Islamism’s alliances with the right-wing politics. Another argument is that the emphasis of Islamism on “ummah” stems from a geostrategicpragmatic plane rather than being the result of the internalization of an extra-national form of belonging. In addition, this work also analyzes “development” as one of the prominent concepts of that era and the course in which the term of “spiritual development” emerged. Lastly, this study looks at the prescriptions, which involve the fields of literature and art, of Islamist authors in their endeavor to respond the left’s efforts to build cultural hegemony.
Özet
Türkiye’de İslamcılık, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinden itibaren farklı aşamalardan geçmiştir. Devleti kurtarma reçetelerinden biri olarak ortaya çıkan İslamcılık, tek parti döneminde siyasal alandan çekilmek durumunda kalmıştır. Demokrat Parti’nin iktidara gelmesini takip eden süreçte İslamcı aktörler kendilerini daha çok kültürel meseleler üzerinden ifade etmiş, politik etki kapasiteleri ise sınırlı kalmıştır. Buna karşın ideolojik kristalleşmenin yaşandığı 1960’lı yıllar İslamcılık için politik ve kültürel manada bir dönüm noktası olmuştur. Bu çalışma, 1960’ların İslamcı süreli yayınlarındaki temel sosyo-politik tartışmaları tematik olarak inceliyor. Dönemin İslamcılığının kendini sağ siyasi yelpazenin içinde tanımladığı ve bu yelpazenin içindeki ittifaklar silsilesine dayanmak kaydıyla “milli olanı” İslami motifleri önceleyerek yeniden inşa etmeyi hedeflediğini iddia ediyor. Öncelikle İslamcılığının sağ siyaset ile kurduğu ilişkinin seyrine odaklanılıyor. İkinci olarak uluslararası gelişmeler ışığında, İslamcılığın ümmet vurgusunun, ulusu aşan bir aidiyet formu olarak içselleştirilmesinden ziyade jeostratejik-pragmatik bir düzlemde öne çıktığı ileri sürülüyor. Bir diğer alt başlıkta, dönemin öne çıkan temalarından biri olan kalkınmanın İslamcı dergilerdeki yansımaları inceleniyor; “manevi kalkınma” temasının ortaya çıkış serüveninden söz ediliyor. Son olarak İslamcı yazarların solun kültürel hegemonya kurma çabasına cevap vermek için edebiyat ve sanat alanlarını kapsayacak şekilde geliştirdikleri önerileri irdeleniyor.