PCOS' lu hastalarda klomifen rezistansının ultrasonografik değerlendirmesi

Evaluation of the clomiphene citrate resistance with sonography in polycytic ovarian syndrome patients

Ali Rüştü ERGÜR,A. Aktuğ ERTEKİN,Levent TÜTÜNCÜ,Ercüment MÜNGEN,Yusuf Z. YERGÖK

Abstract

OBJECTIVE: To evaluate the response to clomiphene citrate (CC) in Polycystic Ovarian Syndrome (PCOS) patients with regard to ultrasonographic ovarian morphologic findings. STUDY DESIGN: One hundred and twenty PCOS patients and twenty-five healthy women were included into the study. A dose of 50 to 1 50 mg/d CC was given for either ovulation induction or superovulation in patients with PCOS. Ovarian volume and number of follicles were used to assess the clomiphene resistance. RESULTS: The mean ovarian volume (13.7±5.7 ml) and the number of follicles (16+4.3) were significantly larger in the CC nonresponders compared with those of CC responders (9.8+3.7 ml ve 8+3.1 , respectively). Sixty-seven percent of CC nonresponders and 38 % of CC responders had bilaterally enlarged ovaries. The bilaterally normal ovaries were detected in none of the CC nonresponders while 88 % of PCOS patients with bilaterally enlarged ovaries were clomiphene resistant. CONCLUSION: The most prominent ultrasonographic findings of clomiphene resistance in PCOS patients were small multiple follicles and enlarged ovarian volume. These sonographic features can be helpfull for the early, clinical evaluation of clomiphene response in PCOS patients.

Özet

Polikistik Över Sendrom' lu (PCOS) hastalarda klomifen sitrat (KS) kullanımına oluşan yanıtın, Ultrasonografik morfolojik över bulguları ilişkisi dahilinde değerlendirilmesi amacı ile bu çalışma yapıldı. Yüzyirmi PCOS' li hasta ile 25 normal sağlıklı kadın çalışmaya dahil edildi. PCOS' li hastalara 50-150 mg/gün dozajlarında KS, ovulasyon indüksiyonu ya da süperovulasyon amacı ile verildi. Ovaryan volüm ve folikül sayısı ile klomifen rezistansı değerlendirildi. Klomifene rezistan olgularda ortalama ovaryan volüm ( 13.7+5.7 mL) ve ufak folikül sayısı (16±4.3), klomifen ile ovulasyon sağlanan gruba (9.8±3.7 mL ve 8+3.1) nazaran daha büyük idi. Klomifene rezistan olanların % 67'inin, olmayanların ise % 38'inin bilateral büyük överleri mevcut idi. Klomifen rezistansı olan hastaların hiçbirinde bilateral normal över izlenmezken, bilateral anormal över saptanan PCOS' li hastaların da % 88'i klomifene rezistans idi. PCOS' lu hastalarda klomifen sitrat rezistansının başlıca sonografik bulguları, fazla sayıdaki mikrofoliküller ve genişlemiş över volümüdür. Bu sonografik bulgular PCOS'li hastalarda klomifen yanıtının önceden değerlendirilmesinde klinik olarak faydalı olabilir.