Journals / Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2019 / Sayı: 42

THE IMPORTANCE AND THE PLACE OF CALIPH ALI’S WAQFIYYA IN THE HISTORY OF ISLAM

İslam Tarihinde Hz. Ali’nin Vakfiyesinin Yeri ve Önemi

Pages
157–178
DOI
—

Abstract

One of the first waqfiyyas of Islamic history and civilization was penned by Caliph Ali on Djumada’l-Ula 11, 39 (November 4, 659). Along with the core principles of waqfiyya, the waqfiyya written by Caliph Ali consists of fundamental principles leading to the development of waqf culture. In his waqfiyya, Caliph Ali stated that for Allah’s sake, he donated his lands in Yanbu, Vadilkura, Uzayna and Ra’d and these lands were not to be sold, gifted or legated. He also conditioned that his waqf should be administered by his own descendants and the lands should be properly preserved, taken care of and afforested. He also added that the lands of Prophet Mohammad would be a part of waqf and implementation of Prophet Mohammad was to be applied in the administration of the lands. The income from waqf was mandated to be distributed to the socially beneficial services, the poor, the impoverished, the stranded and the relatives needing money in a way that all these groups would meet their needs. He concluded the waqfiyya by announcing that the slaves of Caliph Ali were emancipated on the condition that they were going to work for five years and his odalisques were freed.

Özet

İslam tarih ve medeniyetinin ilk vakfiyelerinden biri olan Hz. Ali’nin vakfiyesi, Hz. Ali tarafından 11 Cemadiye’l-Ûlâ 39 (4.10.659) tarihinde kaleme alınmıştır. Hz. Ali, vakfiyesinde Yenbu’, Vâdilkura, Üzeyne ve Ra’d’daki arazilerini satılamayacak, hibe edilemeyecek ve kimseye miras bırakılamayacak şekilde Allah Teâlâ’nın rızası için vakfettiğini belirtmiştir. Vakfın kendi neslinden gelenler tarafından idare edilmesini, arazilerin titizlikle korunarak imar edilmesini ve ağaçlandırılmasını şart koşmuştur. Vakfiyesinde Hz. Peygamber’e ait arazilerin de vakıf olduğunu, idaresi ve işletilmesi hususunda Hz. Peygamber’in uygulamasının esas alınacağını ayrıca belirtmiştir. Vakıf gelirinin topluma faydalı hizmetlere, fakirlere, yoksullara, yolda kalmışlara ve akrabalarından muhtaç durumda olanlara her türlü ihtiyaçları için harcanmasını vakfın bir şartı olarak kaydetmiştir. Kölelerini, vakıf arazide beş yıl çalışmaları şartıyla azat ettiğini, cariyelerinin de özgür olduğunu bildirerek vakfiyesini tamamlamıştır.

Keywords: İslam Tarihi, Hz. Ali’nin Vakfiyesi, Hz. Peygamber’in Vakfiyesi, Yenbu’, Vâdilkurâ