Adana Sinema Tarihinden Kadınların Seyir Deneyimine Dair Fragmanlar

Özet

Bu çalışmada, Yeni Sinema Tarihi yaklaşımından hareketle Adana sinemalarının tarihi,kadınların seyir deneyimleriyle birlikte değerlendirilmektedir. Geleneksel/anaakım sinematarihyazımının film çalışmaları etrafında şekillenen sorunlarını aşmak amacıyla 2000’lersonrasında yaygınlaşan Yeni Sinema Tarihi yaklaşımı, gösterim pratiklerini, kentsel ya dakırsal sinema mekânlarını, sinemaya gitme deneyiminin sosyal ve kültürel tarihini ve seyirpratiğinin kendisini merkezine alan bağlamsal ve metodolojik önermeler sunmaktadır.Çalışma kapsamında Adana Halkevi tarafından 1935-1951 döneminde yayımlanan AkgünlerGazetesi, Görüşler Dergisi ve Çukurova Dergisi taranmıştır. Ayrıca yine Adana’da 1918’denbu yana aralıksız yayımlanan Yeni Adana ile 1923-1966 yılları arasında yayımlananTürksözü gazetelerinin arşivlerinden de yararlanılmıştır. Bununla beraber Adanasinemalarının tarihi zirvesine ulaştığı 1960–1980 dönemindeki seyir deneyimlerininaraştırılması için, şehir merkezinde ve Toros yayla köylerinde yürütülen sözlü tarihçalışmaları sırasında elde edilen veriler kullanılmıştır. Çalışmanın temel bulguları arasında,Adana’da erken dönemde sinemaların erkek egemen alanlar olduğu ve salt bir erkekeğlencesi olarak değerlendirildiği; ulus-devletin inşası ve Türk modernleşmesi sırasındasinemanın araçsallaştığı, kadınların ve genç kızların bu bağlamda sinemayla bir arayageldiği; 1960-1980 dönemindeyse sinemanın bu kez kadınlara evden çıkma, diğer kadınlarlatoplumsallaşma ve şehri yeni biçimlerde deneyimleme imkânı vererek yeni bir kamusal alanoluşturduğu ve bir biçimde özgürlük olanağı sağladığı yer almaktadır. Bu bulgulardoğrultusunda çalışma, Adana’da tarihsel olarak çok özgün ve önemli bir yere sahip olansinema seyir deneyimini kadınların sinema mekânlarını deneyimlemesi, anımsadıkları filmlerve diğer kadınlar/erkeklerle kurulan toplumsal ilişkiler pratiği etrafında nasıl bir kamusallıkoluşturduğunu tartışmaktadır.