Friedreich Ataksili Olgularımızın Değerlendirilmesi

Semra KURUL HIZ,Uluç YİŞ,ALİ İRFAN GÜZEL,Halil KASAP,Nazlı BAŞAK,Eray DİRİK

Abstract

Friedreich ataxia is an autosomal recessive neurodegenerative disease, which is the most common cause of inherited ataxias. About 95% of the patients demonstrate an expansion of a GAA trinucleotide repeat in intron 1 of the FRDA gene on chromosome 9q13. This leads to reduced levels of frataxin which has an important role in iron homeostasis. Friedreich ataxia is the result of accumulation of iron in mitochondria leading to excess production of free radicals, defects in specific mitochondrial enzymes, enhanced sensitivity to oxidative stress, and eventually free- radical mediated cell death. Currently there is no effective therapy for the disease, but antioxidant therapy has shown promise especially in cardiac involvement. Early identification of individuals with Friedreich ataxia and precise characterization of impairments and functional limitations gain importance as symptomatic treatment, rehabilitation and genetic counseling are considered. Here, we present the clinical findings of five cases with Friedreich ataxia who had homozygous GAA trinucleotide expansion and emphasize that Friedreich ataxia should be considered in the differential diagnosis of cases who present with progressive ataxia.

Özet

Friedreich ataksi otozomal resesif geçişli nörodejeneratif bir hastalık olup kalıtsal ataksilerin en sık nedenidir. Hastaların %95’inde kromozom 9q13 üzerinde bulunan FRDA geninin birinci intronunda GAA trinukleotid tekrar artışı mevcuttur. Bu durum demir homeostazında önemli bir role sahip olan frataksin proteininin düzeyinde azalışa yol açar. Friedreich ataksi hastalığının patogenezinden mitokondrilerde demir birikimi ve bunun neden olduğu spesifik mitokondriyal enzim eksiklikleri, oksidatif strese artmış duyarlılık ve serbest radikal aracılı hücre ölümü sorumludur. Günümüzde hastalığın etkin bir tedavisi yoktur, ancak antioksidan tedaviler özellikle kardiyak tutulumda umut vaat etmektedir. Friedreich ataksili olguların erken tanınması ve işlevsel kısıtlılıkların zamanında belirlenmesi rehabilitasyon, semptomatik tedavi ve genetik danışma açısından önemlidir. Bu yazıda homozigot GAA artışına sahip beş hastanın klinik özellikleri sunulmakta ve ilerleyici ataksi ile başvuran hastalarda ayırıcı tanıda Friedreich ataksinin düşünülmesinin gerekliliğini vurgulamaktır.