Doğu Akdeniz’in SSPX Yazılımı ile Deformasyon Analizi

Abstract

Global Konum Belirleme Sistemi (GPS), yatay ve düşey yerdeğiştirmelerin belirlenmesinde kullanılan gelişmiş bir yöntemdir. Gelişen teknoloji ve veri işlem teknikleriyle birlikte bir noktanın bağıl/göreli konumunu ve hızını mm bazında bulabilme imkanı sağlayan GPS, deformasyon çalışmalarında tercih sebebi haline gelmiştir. Yerdeğiştirme alanının gradyenti olan deformasyon, levha içi ve levha sınırlarında yapılan ölçümlerden elde edilen GPS yerdeğiştirme vektörleri kullanılarak hesaplanabilmekte ve bölge tektoniğiyle ilgili önemli bilgiler ortaya koymaktadır. Oldukça aktif tektonizmaya sahip olan Doğu Akdeniz, bu çalışma kapsamında çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Bölgede yer alan tektonik elemanların daha iyi incelenebilmesi için üç aşamada analiz yapılmıştır. Geçmiş yıllardaki GPS çalışmalarına ait hız değerleri kullanılarak yapılan deformasyon analizi, üç farklı alan için gerçekleştirilmiştir. İlk olarak daha büyük bir alan olan Doğu Akdeniz’in deformasyon analizi yapılmış, devamında ise alan küçültülerek Kıbrıs ve çevresine ait bölgesel sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma alanına ait açılma, kısalma, dilatasyon ve rotasyon haritaları oluşturulmuştur. Elde edilen deformasyon analizi sonuçları ve tektonizma arasındaki ilişki birlikte irdelenerek yorumlanmıştır.

Özet

Global Positioning System (GPS) is an advanced method for determining horizontal and vertical displacement. With the developing technology and data processing techniques, GPS can be used to determine the related/relative position and velocity of a point in millimeter accuracy. Deformation, which is the gradient of the displacement field, can be calculated by using GPS displacement vectors obtained from the measurements made in the interplate and plate boundaries and reveals important information about regional tectonics. Eastern Mediterranean, which has a very active tectonism, was chosen as study area within the scope of this study. In order to be able to examine the tectonic elements in the region, analysis was done in three stages. Deformation analysis was performed for three different areas by using GPS velocities of previous studies. The deformation analysis of the Eastern Mediterranean, which is a larger area, was firstly carried out, and then the area was reduced and the regional results of Cyprus and its surroundings were tried to be reached. Extension, shortening, dilatation and rotation maps of the study area were performed. Obtained deformation analysis results and the relationship between tectonics were interpreted together.