Investigation of the rationality of antibiotic use in the Fırat University hospital: A point prevalence study

Fırat Üniversitesi hastanesi'nde antibiyotik kullanımı uygunluğunun araştırılması: nokta prevalans çalışması

AYŞE SAĞMAK TARTAR,Affan DENK,MEHMET ÖZDEN,Yasemin KIRIK ÇELİK,AYHAN AKBULUT,KUTBEDDİN DEMİRDAĞ

Abstract

Antibiotics are the most commonly used drug group in our country as all over the world and they are often consumed irrationally. In this study, antibiotic usage in the 980-bed Fırat University Hospital, reason for initiating antibiotics and whether used antibiotics were rati- onal or not was investigated in accordance with the method of point prevalence. On 8 February 2013, in patients in our hospital were evaluated regarding the use of antibiotics by using the method of point preve- lance. Pediatric patients were excluded from the study. Chi-square and Fishers exact chi-square test was used in statistical analysis. 241 (27.2 %) of 886 patients hospitalized at our hospital were using antibiotics. One hundred and thirty-one (54.4 %) of these patients were in surgical units and, 110 (45.6 %) were in internal medicine units. Antibiotics were used empirically in 49 %, definitively in 14.5 % and prophylactically in 36.5 %. It was observed that antibiotic use was rational in 143 patients (59.3 %) and irrational in 98 patients (40.7 %). When Infectious Diseases consultation status was investigated; 91 patients were consulted and 150 patients were not consulted to a infecti- ous diseases specialist. It was seen that 98 % of irrational antibiotic using cases were the patients that were not consulted to Infectious Diseases (p<0.0001). In terms of the rational use of antibiotics, irrational use of antibiotics in surgical units (n=80, 61 %) was significantly higher (p<0.0001) than the internal medicine units (n=18, 16 %). The most common antibiotics used in monotherapy were cephalosporins, beta- lactam/beta-lactamase inhibitors, quinolones and carbapenems respectively. The most common drugs used for pathogen directed treatment were carbapenems and piperacillin-tazobactam. Infectious diseases consultation was a very important parameter in terms of rational antibiotic use. When high rates of irrational antibiotic use in surgical units is considered, it is important to revise prophylactic approaches, improve compliance with guidelines and inc - rease frequency of training given by hospital antibiotic use committee.

Özet

Antibiyotikler tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de en sık kullanılan ilaç grubudur ve çoğu kez rasyonel kullanımdan uzak bir şekilde tüketilmektedir. Bu çalışmada 980 yataklı Fırat Üniversitesi Hastanesinde yatan hastaların antibiyotik kullanım oranı, antibiyotikle- rin başlanma nedeni ve kullanılan antibiyotiklerin uygun olup olmadığının nokta prevalans yöntemiyle araştırılması amaçlanmıştır. 8 Şubat 2013 tarihinde hastanemizde yatan hastalar antibiyotik kullanımı yönünden nokta prevalans yöntemi kullanılarak değerlen - dirilmiştir. Pediatrik yaş grubu hastalar çalışma kapsamına alınmamıştır. İstatistiksel analizde ki-kare ve Fisherin kesin ki-kare testi kullanıl- mıştır. Çalışma günü hastanemizde yatan 886 hastanın 241inin (% 27.2) antibiyotik kullandığı belirlenmiştir. Bu hastaların 131inin (% 54.4) cerrahi birimlerde, 110unun (% 45.6) ise dahili birimlerde bulunduğu görülmüştür. Antibiyotiklerin % 49u ampirik, % 14.5i etkene yönelik, % 36.5i ise profilaktik olarak başlanmıştır. Yüz kırk üç hastada (% 59.3) antibiyotiklerin doğru ve yerinde başlanıldığı, 98 hastada (% 40.7) ise rasyonel olmayan antibiyotik kullanımı olduğu saptanmıştır. İnfeksiyon hastalıkları konsültasyon oranları değerlendirildiğinde; 91 olgu için konsültasyon istendiği, 150 olgu için ise konsültasyon istenmediği gözlenmiştir. Uygunsuz antibiyotik kullanan olguların % 98inin konsültasyon istenmeyen hastalar olduğu görülmüştür (p<0.0001). Rasyonel antibiyotik kullanımı açısından değerlendirildiğinde, uygunsuz antibiyotik kullanımının cerrahi birimlerde (n=80, % 61) dahili birimlere (n=18, % 16) göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.0001). Monoterapide en sık kullanı- lan antibiyotikler sırası ile sefalosporinler, beta-laktam/beta laktamaz inhibitörleri, kinolonlar ve karbapenemler iken; etkene yönelik tedavide ise en sık karbapenem ve piperasilin-tazobaktam antibiyotiklerinin başlandığı görülmüştür. İnfeksiyon hastalıkları konsültasyonlarının rasyonel antibiyotik kullanımı yönünden oldukça önemli bir parametre olduğu görülmek - tedir. Cerrahi birimlerde uygunsuz antibiyotik kullanım oranlarının yüksek olduğu göz önüne alındığında, profilaksi yaklaşımlarının gözden geçirilmesi ve rehberler eşliğinde uyumun artırılması, hastane antibiyotik kullanım komitelerinin eğitimlerinin sıklaştırılması önem arz etmektedir.