Mardin’de Türk dönemine ait bilinmeyen bir mezar ve mezar taşları

Özet

Güneydoğu Anadolu’nun önemli merkezlerinden biri olan Mardin’in tarihi dokusunda, başta Artuklu ve Akkoyunlu olmak üzere Türk dönemine ait mimari eserler etkin bir rol oynamaktadır. Buna karşın mezar taşı geleneği, bu mimari oluşumla kıyaslandığında, temsil gücü çok daha zayıf bir sanat grubu olarak karşımıza çıkmaktadır. Mardin’de orijinal dokusundaki mezar taşlarının hemen tamamı Osmanlı’nın son dönemlerine ait olup, daha erkene tarihlenen örnekler henüz bilinmemektedir. Bu makale kapsamında incelenen mezara ait sanduka ve şahideler malzeme, form ve süsleme özellikleri bakımından, kentte Osmanlı döneminde oluşan genel karakteristiğin dışında kalması bakımından dikkat çekmektedir. Kesin tarihi tespit edilememekle birlikte Artuklu döneminin sonları ya da Akkoyunlu dönemine tarihleyebileceğimiz (14. yy sonları-15. yy) bu mezar taşları, Osmanlı öncesine referans verebileceğimiz özellikleriyle Mardin’de bugün için bilinen ünik bir uygulama olarak karşımıza çıkmaktadır.