An Ottoman budget for a fiscal year between 1665-1668 a.d. / 1075-1078 a.h

M.1665-1668 / H.1075-1078 Tarihleri arasında bir malî yıla ait Osmanlı bütçesi

Abstract

Budgets in state finance have significance to indicate income and expense of public sector. In the classical era of Ottoman Empire, budgets have indicated eventuated income and expense; therefore they had a different structure from modern budgets because of being revenue base. Budget which has been analysed in this paper has resembled modern budgets based on estimated characteristic and on the other hand it has been differ from modern budgets owing to income base. In this article in the second half of the 17th century Ottoman Empire tax sources, income regions, bureau shares in total income, values and quantities of monies to circulate in revenue collection has been showed. In the final section this budget will evaluate by comparing previous budgets.

Özet

Devlet maliyesinde bütçeler belirli bir zaman aralığı içerisinde kamunun gelir ve giderlerini göstermesi açısından önem arz etmektedir. Osmanlı Devleti’nde klasik dönem mali yapısında bütçeler gerçekleşmiş gelir ve giderleri göstermektedir. Yalnız gelir öncelikli olmaları nedeniyle günümüz modern bütçelerinden farklı bir yapıya sahiptiler. Makalede incelediğimiz bütçe ise tahmini özellik taşıması nedeniyle modern bütçelere benzemekte iken, gelir öncelikli olması nedeniyle de modern bütçelerden ayrışmaktadır. Çalışmamızda 17. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti klasik dönem mali sisteminde gelir bürolarının denetimindeki vergi kaynakları, gelir bölgeleri ve yekûn gelir içerisinde büroların payları ve gelirlerin tahsilinde tedavül edecek olan paraların akçe cinsinden değerleri ve miktarları gösterilmiştir. Son bölümde ise bütçe, daha önceki yıllarda yapılan bütçeler ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.