Bölgesel Kalkınmada Sosyal Boyut: Yazında Varolan Durum ve Öneriler / Social Dimension in Turkey’s Regional Development: The Existing Situation in the Literature and Suggestions

Abstract

Türkiye’de Cumhuriyetin kuruluşundan beri tartışılan bölgesel kalkınma 2000’li yılların başında Kalkınma Ajansları olarak adlandırılan yeni bir kurum aracılığıyla ve yeni bir yaklaşımla ele alınmaya başlandı. Bu eski tartışma konusunun yeni aktörü hakkında ilgili yazında neyin nasıl söylendiğini bilmek, bundan sonraki çalışmaları yönlendirmek bakımından önem taşıyor. Bu çalışma, Türkiye’deki Ajanslara ilişkin yazında yer alan metinlerin niteliksel analizine dayanarak üç temel yaklaşım (savunucular, reformistler ve şüpheciler) belirleyip, Ajansların savunusu ve eleştirisinin ana hatlarını ortaya koyuyor. Analiz, Ajansların yapı ve işleyişinde sosyal boyutun nasıl ele alındığına odaklanıyor. Bulgular, bir yandan kuramsal, bir yandan da ampirik analizlerin yetersizliğine, bu kapsamda da, sosyal boyutun sorunsallaştırılmadan, dağınık biçimde ele alınmış olduğuna işaret ediyor. Toplum sayıltılarının netleşmesine ve devlet kuramları üzerinde daha ciddi durulmasına gereksinim olduğu vurgulanıyor. Bu çerçevede yapı-eylem ilişkilerini ve süreçteki çelişkileri önemseyen çalışmaların yapılmasının, yazının bilgi üretme ve uygulamalara girdi verme kapasitesini geliştireceği üzerinde duruluyor

Özet

Özet:Türkiye’de Cumhuriyetin kuruluşundan beri tartışılan bölgesel kalkınma 2000’li yıllarınbaşında Kalkınma Ajansları olarak adlandırılan yeni bir kurum aracılığıyla ve yeni bir yaklaşımlaele alınmaya başlandı. Bu eski tartışma konusunun yeni aktörü hakkında ilgili yazında neyinnasıl söylendiğini bilmek, bundan sonraki çalışmaları yönlendirmek bakımından önem taşıyor.Bu çalışma, Türkiye’deki Ajanslara ilişkin yazında yer alan metinlerin niteliksel analizinedayanarak üç temel yaklaşım (savunucular, reformistler ve şüpheciler) belirleyip, Ajanslarınsavunusu ve eleştirisinin ana hatlarını ortaya koyuyor. Analiz, Ajansların yapı ve işleyişindesosyal boyutun nasıl ele alındığına odaklanıyor. Bulgular, bir yandan kuramsal, bir yandanda ampirik analizlerin yetersizliğine, bu kapsamda da, sosyal boyutun sorunsallaştırılmadan,dağınık biçimde ele alınmış olduğuna işaret ediyor. Toplum sayıltılarının netleşmesine ve devletkuramları üzerinde daha ciddi durulmasına gereksinim olduğu vurgulanıyor. Bu çerçevedeyapı-eylem ilişkilerini ve süreçteki çelişkileri önemseyen çalışmaların yapılmasının, yazınınbilgi üretme ve uygulamalara girdi verme kapasitesini geliştireceği üzerinde duruluyor.Anahtar sözcükler: Bölgesel Kalkınma Ajansları, sosyal boyut, yapı-eylem ilişkileri Abstract:Regional development, an old issue of discussion in Turkey, has been revitalized by theestablishment of a new institution called Development Agencies in the early 2000s. Thisarticle identifies three approaches (supporters, reformists, and sceptics) based on a qualitativeanalysis of the texts in the relevant literature. The focus of analysis is the appearance of socialdimension in the texts as an issue that affects the structure and functioning of the Agencies.The findings indicate firstly that theoretical and empirical analyses are inadequate in theliterature, and secondly, that the social dimension is handled in an unsystematic way. Thearticle concludes that there is a need for a clarification on the assumptions of society and thestate, and for the relationships between the structure and action of actors in order to increasethe quality of knowledge and the capacity of providing input for implementation.Key words: Regional development agencies, social dimension, structure-action relations