Düşük Doz ile Ortaya Çıkan Şiddetli Metotreksat Toksisitesi: Bir Olgu Sunumu

Abstract

Methotrexate (MTX) is an antimetabolite which competitively inhibits dihydrofolic acid reductase; inhibits purine and thymidylic acid synthesis, which in turn interferes with DNA synthesis, repair, and cellular replication. MTX is a good treatment option for neoplastic, rheumatic and dermatological diseases. However, rarely, may cause side effects, such as agranulocytosis and bone marrow suppression, mucosal tissue inflammation and necrotic changes, liver cell necrosis and hepatic cirrhosis, pulmonary fibrosis, and severe renal dysfunction. Herein, we report a 67-year-old female patient with a history of psoriasis for 15 years and MTX 15 mg/sc/week use for 8 years who was admitted due to the complaints of pancytopenia, mucositis and ulcers on psoriatic plaques despite low-dose MTX use. We present this case to remind that MTX toxicity might occur with low-dose MTX usage and to draw attention to various factors that facilitate the low-dose MTX toxicity, such as age, renal insufficiency, low albumin levels, infections, proton pump inhibitors and non-steroidal anti-inflammatory drugs.

Özet

Metotreksat (MTK), dihidrofolat redüktaz enzimini kompetitif olarak inhibe ederek, pürin ve timidin sentezini bozan ve DNA sentezini inhibe eden antimetabolit bir ilaçtır. Onkolojik, romatolojik ve dermatolojik hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılan iyi bir tedavi ajanıdır. Fakat nadiren agranülositoz, kemik iliği süpresyonu, mukozal doku enflamasyonu ve nekrotik değişiklikler, karaciğer hücre nekrozu, siroz, pulmoner fibroz ve böbrek yetmezlik gibi ciddi yan etkilere neden olabilir. Bu olguda, 15 yıldır psoriasis tanısı olan, sekiz yıldır 15 mg/hafta subkutanöz yolla MTK kullanan, 67 yaşında bir kadın hasta, düşük doz MTK kullanmasına rağmen ortaya çıkan pansitopeni, mukozit ve psoriyatik plaklar üzerinde gelişen ülserler nedeniyle sunulmaktadır. Amacımız MTK toksisitesinin düşük doz kullanımı ile de ortaya çıkabileceğini hatırlatmak ve MTK toksisitesini kolaylaştıran; yaş, renal yetmezlik, düşük albümin düzeyi, enfeksiyonlar, proton pompa inhibitörü ve non-steroid anti-enflamatuvar ilaçlar gibi çeşitli faktörlere dikkat çekmektir