Otomatik genelleştirme modelleri ve sayısal harita yardımıyla otomatik genelleştirme uygulaması

Abstract

Generalization is the process of the reduction of the information possessed by a map by keeping its precision and context so as to increase the readability of the map. in traditional generalization, some rules were defined to produce small scale maps from large scale maps. The application of these rules are considerably related to human interpretation. Consequently the application of these rules differs from person to person and it is not possible to ensure a definite standart. Meanwhile it takes too much time. To eliminate these problems, automatic or computer aided generalization studies were started theoretically in 1960s and continued practically beginning from 1980. The generalization with rules defined in terms of mathematical functions which are performed by help of computers is called automatic generalization. Even, for today, it is not possible to say that very successful and very concrete results have been obtained at the studies carried out on automatic generalization. It might be say that better results will be obtained after eliminating the limitations of the software and hardware related to the generalization in next years. Automatic generalization can be classified as cartographic automatic generalization and automatic generalization and automatic database generalization. Cartographic automatic generalization one of these can be classified, depending on the type of data source, as automatic generalization via digital maps, automatic via geographic database and automatic generalization via raster maps. In this paper each automatic generalization model is taken up individually and it is explained how to apply each model and sample application is performed by using the automatic generalization model via digital maps.

Özet

Genelleştirme, haritanın okunaklığını yükseltmek amacıyla haritanın hassasiyetini ve anlatımını muhafaza ederek sahip olduğu bilginin azaltılması işlemidir. Klasik genelleştirmede büyük ölçekteki haritalardan daha küçük ölçekli haritalar üretmek amacıyla bir takım kurallar tanımlanmıştır. Bu kuralların uygulanması büyük oranda insan yorumuna bağlıdır. Dolayısıyla uygulama kişilere göre farklılıklar göstermekte ve belli bir standart sağlamak mümkün olamamaktadır. Aynı zamanda klâsik yolla yapılan genelleştirme işlemi oldukça uzun zaman almaktadır. Bu problemlerin giderilmesi için, teorik araştırmaları 1960 lı yıllarda, uygulama denemeleri ise 1980'li yıllarda başlayan otomatik genelleştirme ya da bilgisayar destekli genelleştirme çalışmalarına başlanmıştır. Genelleştirme kurallarının matematiksel fonksiyonlar şeklinde ifade edilip bilgisayar desteği ile yapılması işlemine otomatik genelleştirme adı verilir. Bugün için otomatik genelleştirme konusunda yapılan çalışmalarda çok başarılı ve çok somut sonuçlar alındığı söylenemese de önümüzdeki yıllarda yazılım ve donanımdaki genelleştirmeye yönelik kısıtlamaların asılmasıyla daha iyi sonuçlar alınabileceği söylenebilir. Otomatik genelleştirme, kartografik otomatik genelleştirme ve otomatik veritabanı genelleştirmesi olarak sınıflandırılabilir. Bunlardan kartografik otomatik genelleştirme de, kullanılacak veri kaynağının cinsine göre, sayısal harita yardımıyla otomatik genelleştirme, coğrafi veritabani yardımıyla otomatik genelleştirme ve raster harita yardımıyla otomatik genelleştirme olarak sınıflandırılabilir. Bu makalede otomatik genelleştirme modelleri tek tek ele alınarak her bir modelin nasıl uygulanacağı anlatılmış ve bu modellerden sayısal harita yardımıyla otomatik genelleştirme modeline ilişkin örnek bir uygulama gerçekleştirilmiştir.