From Renaissance to Kant, The Brief History of the Attempt to Locate the Thought, Which Has Been Left to Infinity, in a Scientific Ground

Rönesans’tan Kant’a Sonsuzluğa Saçılmış Düşünceyi Bilimsel Bir Zemine Oturtma Çabasının Kısa Tarihi

Abstract

Renaissance philosophy broke the boundaries of classical natural science, but while doing so it put the thought into infinity and left it without a center. The first aim of this study is to unveil how the thought was left without a center by Renaissance philosophy. 17th century philosophy tried to develop a metaphysics supported by mathematics in order to bring a solution to this state of centerlessness, but this metaphysics left the thought into another groundless infinity because it violated the boundaries of human understanding. The second aim is to make clear the positive and negative elements arising from 17th century philosophy. 18th century British philosophers tried to relocate the thought from the “realm of infinity” to the “realm of finity” through relying on the tremendous effects of Newton’s empirical method. The third aim is to illustrate how Hume’s attempt to build aforementioned “realm of finity” damaged the confidence in exact sciences which rose with Newton.Kant tried to find a metaphysical ground to Newtonian “gravitation” in the pursuit of locating the thought, which had been left to infinity since Renaissance, in a solid ground. The final aim of this study is to demonstrate how Kant carried out this attempt and how much he succeeded in it.

Özet

Rönesans felsefesi, klasik doğa biliminin sınırlarını parçalamış, fakat bu edimi sırasında da düşünceyi sonsuzluğa saçılmış bir halde merkezsiz bırakmıştır. Bu çalışmanın ilk amacı, düşüncenin Rönesans’la birlikte merkezsiz kalışını açık kılmaktır. 17. yüzyıl felsefesi ise, merkezsizliğe bir çözüm getirebilmek adına, matematikle taçlandırılmış bir metafiziği geliştirmeyi denemiş, fakat söz konusu metafiziğin anlama yetisinin sınırlarını ihlal etmesi dolayısıyla da, felsefeyi başka bir temelsiz sonsuzluğun kucağına atmıştır. Çalışmanın ikinci amacı, 17. yüzyıl düşüncesinden doğan bu pozitif ve negatif unsurları belirgin kılmaktır. 18. yüzyıl İngiliz filozofları ise, Newton’ın deneyci yönteminin muazzam etkilerine sırtlarını yaslayarak, düşünceyi “sonsuzluk alanı”ndan “sonluluk alanı”na çekmeyi denemişlerdir. Çalışmanın üçüncü amacı, Hume’un söz konusu “sonluluk alanı”nı kurma denemesinin, Newton’la yükselişe geçmiş olan kesin bilimlere dair güveni nasıl sarstığını ortaya koymaktır. Kant ise, Rönesans’tan beri saçılmakta olan düşünceyi sarsılmaz bir zemine oturma amacıyla, Newtoncı “çekim”e metafizik bir temel bulmayı denemiştir. Kant’ın bahsi geçen denemesini nasıl ilerlettiği ve bunda ne ölçüde başarılı olduğunu ortaya koymak ise, bu çalışmamın nihai amacını oluşturmaktadır.