Some Notes on Bulgarian Periodical Publishing

Abstract

The history of Bulgarian periodical publishing begins with Konstantin Fotinov’s Lyuboslovie magazine published in Izmir in 1842; the magazine reaches 25 issues and three years. In 1846, when the aforementioned magazine ended its publication life, chemistry student Ivan Bogorov published the first Bulgarian newspaper in Leipzig, Germany; the newspaper named Bulgarski orel stands after three issues. In the Age of Awakening, the upper limit of which is the Russian-Ottoman War of 1877-1878, the Ottoman element Bulgarians publish about 100 newspapers and magazines in their own language. While 1/3 of these periodicals start their publishing life in the Ottoman capital, most newspapers and magazines are published in Romania. In the said period, it is seen that Bulgarian periodicals appeared in countries such as Serbia, Austria-Hungary and Russia. In general terms, while the Bulgarian press in Istanbul follows an evolutionist and enlightenment line, it is understood that some newspapers especially published in Romania are screaming for revolution. The study includes information about the first Bulgarian magazine, the first Bulgarian newspaper, the first Bulgarian children’s magazine, the first Bulgarian women’s magazine, and the Bulgarian newspapers and magazines published in Romania, Serbia, Russia, Istanbul and Bulgarian lands.

Özet

Bulgarca süreli yayıncılığın tarihi Konstantin Fotinov’un 1842’de İzmir’de çıkardığı Lyuboslovie dergisiyle başlıyor; dergi üç yıllığa ve 25 sayıya ulaşıyor. Anılan derginin yayın hayatına son verdiği 1846’da, Almanya Leipzig’de kimya talebesi İvan Bogorov ilk Bulgarca gazeteyi çıkarıyor; Bılgarski orel adını taşıyan gazete üç sayıdan sonra duruyor. Üst sınırının 1877-1878 Rus-Osmanlı Savaşı olduğu kabul edilen Uyanış Çağı’nda, Osmanlı unsuru Bulgarlar kendi dilinde yaklaşık 100 gazete ve dergi çıkartıyorlar. Bu süreli yayınların 1/3’i Osmanlı payitahtında yayın hayatına başlarken, en çok gazete ve dergi Romanya’da çıkartılıyor. Anılan dönemde Sırbistan, Avusturya-Macaristan ve Rusya gibi ülkelerde de Bulgarca süreli yayınların çıktığı görülüyor. Genel hatlarıyla İstanbul Bulgar basını evrimci ve aydınlanmacı bir çizgi izlerken, özellikle Romanya’da çıkan bazı gazetelerin devrim çığırtkanlığına soyundukları anlaşılıyor. Çalışmada, ilk Bulgarca dergi, ilk Bulgarca gazete, ilk Bulgarca çocuk dergisi, ilk Bulgarca kadın dergisi, Romanya’da, Sırbistan’da, Rusya’da, İstanbul’da ve Bulgar topraklarında çıkan Bulgarca gazete ve dergiler hakkında bilgilere yer verilmektedir.