İKİLİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMELERİ İLE KABUL EDİLMİŞ SOSYAL GÜVENLİK KOORDİNASYON İLKELERİ

Özet

Sanayileşmenin hız kazanması, sınırların azalması ve iki büyük dünya savaşı sonrası artış gösteren göçmen işçiliği, ülkelerin sosyal güvenlik sistemleri için risk teşkil eder bir hal almıştır. Ulusal sosyal güvenlik düzenlemelerinin mülkilik veya şahsilik prensibi ile şekillenmesi, sosyal güvenlik yardımlarından faydalanma şartının ikamet zorunluluğa bağlanması gibi etkenler, göçmen işçilerin kapsam dışında kalma- sına sebep olmuştur. Sosyal güvenliğin kapsamı dışında kalan her kişi potansiyel bir sosyal sorun teşkil eder. Ülkeler, bu sorunun halli için, ikili sosyal güvenlik sözleşme- leri ile bir takım ortak ilkeler belirleyerek, göçmen işçileri sosyal güvenlik haklarından yararlandırmayı hedeflemişlerdir. Sosyal güvenlik hukukunun uluslararası ayağında bu ilkelere koordinasyon ilkeleri denir. Türkiye bugün itibarı ile 29 ülke ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamıştır. 60 yıllık ikili sosyal güvenlik sözleşmesi tarihine rağmen, sözleşmeler üzerinde yapılan akademik çalışmalar oldukça sınırlı sayıda kalmıştır. Bu çalışmanın amacı, ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri çerçevesinde kabul edilen koordinasyon ilkelerinin ortaya kon- masıdır.