A Scholar in the Mamluk Period: Abdulbasit b. Khalil b. Şahin al- Malati (ö.920/1514) and Tafsir Surat al-Ikhlas

Memlükler Döneminde Bir Âlim: Abdülbâsıt b. Halil b. Şâhîn el- Malatî (v. 920/1514) ve İhlâs Sûresi Tefsiri

Abstract

Activities towards understanding and practicing the messages of the Holy Qur’an have been uninterruptedly undertaken in different time periods and various places in Muslim societies. Efforts have been intensified in order to comprehend the Divine Message and thus, it has become established in the centre of the lives of Muslims.This study deals with al-Qawl al-Khass fi Tafsir Surat al-Ikhlas, a treatise of Abdulbasit b. Khalil b. Şahin al-Malati, a versatile scholar from Malatya who lived in the Mamluk period and has been introduced as a historian, jurist (faqih) and exegete (mufassir) in the biographical sources. In the paper, following a brief introduction to the author’s life and works, the treatise in question is examined in terms of content, method and sources in order to ascertain its contribution to the understanding of the Qur’anic chapter of al-Ikhlas.

Özet

İslam toplumları farklı dönemlerde ve muhtelif coğrafyalarda Kur’ân-ı Kerim’in anlaşılması ve hayata aktarılması doğrultusunda sürekli bir çaba içerisinde olmuşlardır. Kesintisiz bir şekilde yürütülen bu çabalar sonucunda son ilâhî mesaj olan Kur’ân-ı Kerim, Müslümanların hayatının merkezine yerleşmiştir. Bu çalışmada Memlükler döneminde yaşamış, kaynaklarda tarihçi, fakih ve müfessir olarak zikredilen Malatya doğumlu Abdülbâsıt b. Halil b. Şâhîn el-Malatî ve “el-Kavlu’l-Hâs fî Tefsîr-i Sûreti’l-İhlâs” isimli yazma eseri ele alınmıştır. Çalışmada öncelikle müellifin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş daha sonra İhlâs sûresinin tefsiri üzerine yazdığı risâlesi incelenerek söz konusu risâlenin içerik, metod ve kaynakları açısından sûrenin anlaşılmasına sağladığı katkılar tespit edilmeye çalışılmıştır.