Imam Birgivī’s Approach to Political and Religious Sects

Abstract

Birgivī (d. 981/1573) who lived in XVI. Century’s Ottoman Empire was of the Ḥanafī-Māturīdī scholars who attained a rightful reputation in the Islamic world with his works written in religious sciences. He touched many controversial issues and included the views of different sects in his works. Birgivī, who adopted classical sect classification of Sunnī scholars, defined those who contradicts the Qurʾān and Sunnah and who embraces beliefs that suggests the adding and removal of religious principles as Ahl al-Bid‘a. Those who follow the path of the salafī’s are described as Ahl al-Sunna by Birgivī. He also copyrighted his works on behalf of the Ahl al-Bid’a to defend the Sunnī movement. In this article, the general view on the political and religious sects that emerged under the Islamic frame will be explained.

Özet

Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyılda yetiştirdiği Hanefî-Mâtürîdî âlimlerinden biri olan Birgivî (ö. 981/1573), dinî ilimlerde yazdığı eserleriyle İslâm dünyasında haklı bir şöhrete kavuşmuştur. Eserlerinde üzerinde tartışılan birçok kelamî konulara temas etmiş, bunları işlerken, farklı mezheplerin görüşlerine yer vermiştir. Sünnî âlimlerin klasik mezhep tasnifini benimseyen Birgivî, Kur’ân’a ve Sünnet’e aykırı olan, dinde fazlalık ve eksiltme anlamına gelen inançları benimseyenleri Ehl-i Bid‘at; Kur’ân ve Sünnet’e uygun görüşleri benimseyen, selefin yolunu takip edenleri ise Ehl-i Sünnet olarak tanımlamıştır. İtikada dair eserlerini de Ehl-i Bid‘ata karşı Sünnî akideyi savunmak amacıyla telif etmiştir. Mezheplerle ilgili görüşlerini daha çok 73 fırka hadisini esas alarak yazdığı Tuhfetü’l-müsterşidîn risalesinde dile getirmiş, hadiste geçen 73 sayısını hakiki anlamda kabul edip, bu sayıya ulaşmayı hedeflemiştir. Bu makalede Birgivî’nin İslam çatısı altında ortaya çıkan siyasî ve itikâdî mezheplere genel bakışı tespit edilmeye çalışılacaktır.