Adil Davranışlar Gösterme Ölçeği (ADGÖ)

Özet

Bu çalışmanın amacı "Adil Davranışlar Gösterme Ölçeği" nin geçerlik ve güvenirlik çalışmasının sonuçlarını ortaya koymaktır. Ölçek İslam ahlakına göre adalet erdeminin ilkelerinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Ölçeğin hazır- lık aşamasında, uzman görüşlerinden sonra,70 maddeden 26 madde çıkarıl- mış madde sayısı 44'e indirilmiştir. Pilot uygulama yedi farklı fakülte ve bö- lümden rastlantısal olarak seçilen 256 üniversite öğrencisi üzerinde yapılmış- tır. Faktör analizi sonucunda, dağınık ve düşük yük değerlerinden dolayı olumsuz ifade içeren 2 madde, ayrıca denekler tarafından tam olarak anlaşıl- madığı düşünülen 3 madde çıkarılmıştır. Daha sonra bazı maddelerin ifadeleri değiştirilip, yeni sorular da eklenerek, 40 maddelik bir form oluşturulmuştur. 40 maddeden oluşan yeni anket formu, 9 farklı fakülte ve bölümlerden 1. ve 4. sınıfta öğrenim gören 919 kişilik gruba uygulanmıştır. Faktör analizi sonucun- da bazı maddeler dağınık ve düşük yük değerlerinden dolayı ölçekten çıkarıl- mış, toplam varyansın % 61,302 'sini açıklayan 32 madde ve altı boyut ortaya çıkmıştır. Varimax faktör döndürme işleminden sonra, teorik bilgiler çerçeve- sinde, madde yüklerinin de birbirine yakınlığı göz önüne alınarak, 32 madde- den oluşan 5 boyutlu ("inanç-ibadet", "farkındalık" "emanet-doğruluk", "önyar- gıdan uzak olma", "israftan kaçınma") bir ölçek elde edilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla yapılan faktör analizi ve güvenilirliğini test etmek için yapılan iç-tutarlılık analizi sonuçları, "Adil Davranışlar Gösterme Ölçeği (ADGÖ)" nin geçerli, güvenilir ve istatistikî açıdan araştırmaya uygun olduğunu göstermektedir.