Çocuk yoğun bakım ve yenidoğan yoğun bakımlarda antibiyotik kullanımı; Çok merkezli nokta prevalans çalışması

Antibiotic use in pediatric and neonatal ıntensive care units; Multicenter point prevalence study

Orkun TOLUNAY,Ümit ÇELİK,Gülperi YÜCEL,Tamer ÇELİK,Mustafa Kurthan MERT,Salim REŞİTOĞLU,Ulaş ÖZDEMİR,Nejat NARLI,Deniz HANTA,Hacer YAPICIOĞLU,Hande GÜLCAN,Kenan ÖZCAN,RIZA DİNÇER YILDIZDAŞ,İlknur TOLUNAY,Naime GÖKAY,Kemal KİRAZ

Abstract

Objective: Identifying antibiotic use in pediatric and neonatal intensive care units with a point prevalence study in Adana, Turkeys sixth largest city. Material and Methods: In this point prevalence study, demographic information and antibiotic treat- ment data were taken on the same day from patients in pediatric and neonatal intensive care units of 6 hos- pitals located in Adanas city center. Results: Four pediatric intensive care units (two uni- versity, one research and training hospital, and one public hospital) and six neonatal intensive care units (two university, one research and training hospital, one public hospital, and two private hospital) were included in the study; 220 patients were at the inten- sive care units at the time of the study-44 (20%) of the patients were in the pediatric intensive care units, and 176 (80%) of them were at the neonatal intensive care units. Also, 146 (66.4%) of the patients were using antibiotics. The frequency of antibiotic use was 72.7% in the pediatric intensive care units and 64.8% in neonatal intensive care units. There was a pediatric infectious disease physician at the university and research and training hospital. Antibiotic usage was lower (p=0.002) in clinics where pediatric infectious disease physician consultations could be done. Dual antibiotic combination was applied most frequently. Mostly, ampicillin was preferred at neonatal intensive care units. Clarithromycin was used as a second choice because of seasonal lower respiratory tract infections. Vancomycin was the most preferred antibiotic in pediatric intensive care units, and meropenem and linezolid were the second and third choices. At both intensive care units, use of empiric antibiotic treatment was more frequent. Empiric treat- ment was applied in 22 (68.7%) patients in the pediatric inten- sive care units and 95 (83.3%) in neonatal intensive care units. Antibiotics were given to 14.3% of the patients in line with the resulting cultures. Conclusion: Intensive care units are services where antibiotics are used most frequently both in Turkey and in the world. In our opinion, protocols need to be established in clinics, national and international guides should be followed; and pediatric infectious disease physician consultations should be increased in order to reduce the frequency of antibiotic use, inappropriate indications, and inappropriate doses.

Özet

Amaç: Nokta prevalans çalışması ile Türkiyenin 6. büyük şehri olan Adanada çocuk yoğun bakım ve yenidoğan yoğun bakımlarda antibiyotik kullanımını saptamak. Gereç ve Yöntemler: Bu nokta prevalans çalışmasın- da Adana şehir merkezinde bulunan 6 hastanede çocuk yoğun bakım ve yenidoğan yoğun bakım ünite- sinde yatmakta olan hastaların aynı gün içerisinde demografik bilgileri ve antibiyotik tedavilerine ait veriler toplandı. Bulgular: Çalışmaya toplam dört çocuk yoğun bakım (iki üniversite, bir eğitim ve araştırma hastanesi, bir devlet hastanesi), altı yenidoğan bakım ünitesi (iki üni- versite, bir eğitim ve araştırma hastanesi, bir devlet hastanesi, iki özel hastane) alındı. Çalışmanın yapıldığı gün yoğun bakımlarda 220 hasta yatmaktaydı. Hastaların 44ü (%20) çocuk yoğun bakımlarda, 176sı (%80) yenidoğan yoğun bakımlarda yatmaktaydı. Hastaların 146sı (%66,4) antibiyotik kullanmaktaydı. Bu oran çocuk yoğun bakımlarda %72,7, yenidoğan yoğun bakımlarda %64,8 idi. Bir üniversite ve eğitim araştırma hastanesinde çocuk enfeksiyon hastalıkları uzmanı vardı. Çocuk enfeksiyon hastalıkları konsültas- yonu yapılabilen kliniklerde antibiyotik kullanma oranı daha düşüktü (p=0,002). En sık ikili antibiyotik kombi- nasyonu tercih edilmişti. Yenidoğan yoğun bakımlarda en sık ampisilin tercih edilirken ikinci sıklıkta dönemsel solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı olarak klaritromisin tercih edilmişti. Çocuk yoğun bakımlarda vankomisin en sık tercih edi- len antibiyotik iken, ikinci sıklıkta meropenem ve linezolid gelmek- teydi. Her iki yoğun bakımda da ampirik antibiyotik verilme sıklığı daha fazlaydı, çocuk yoğun bakımlarda 22 (%68,7) hastaya, yenidoğan yoğun bakımlarda 95 (%83,3) hastaya ampirik tedavi verilmekteydi. Hastaların %14,3üne o an için sonuçlanmış kültür- lere göre antibiyotik verilmekteydi. Sonuç: Yoğun bakımlar dünyada ve Türkiyede antibiyotik kulla- nım oranları en yüksek olan servislerdir. Uygun olmayan endikas- yon, doz ve sıklıkta antibiyotik kullanımının azaltılması için klinik- lerin belirli protokoller oluşturması, ulusal-uluslararası kılavuzları takip etmeleri, çocuk enfeksiyon hastalıkları uzmanı konsültas- yonlarının artmasını sağlamalarının uygun olacağı kanaatindeyiz. (J Pediatr Inf 2014; 8: 56-63)