A HUNGARIAN TURCOLOGIST IN TURKEY: TIBOR HALASI-KUN

Abstract

Tibor Halasi-Kun, Hungarian Turcologist, worked as director and guest professor between the years 1943-1948 at the Institute of Hungarology at the Faculty of Humanities in Ankara. Halasi-Kun, who was taught by the world-famous Turcologist Gyula Németh, led numerous notable scienti?c and cultural projects in cooperation with various institutions while simultaneously carrying on his studies in this period. His works were entirely appropriate for main goals of the Faculty which was founded for the reappraisal of the Turkish history, language and culture. He had to leave his post both because his country lagged behind the Iron Curtain after World War II and because the idea in question was not appreciated suf?ciently in Turkey; consequently he was forced to settle in the US like other foreign scientists sharing the same fate. This study aims to present Halasi-Kun's career in Turkey that has remained understudied to date and also to illuminate his role in the history of the era of science and culture according to new data.

Özet

Macar Türkolog Tibor Halasi-Kun, Ankara'daki Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi bünyesinde bulunan Hungaroloji Enstitüsü'nde, 1943-1948 yılları arasında başkan ve misa?r öğretim üyesi olarak çalışmıştır. Dünyaca ünlü Türkolog Gyula Németh'in öğrencisi olarak yetişen Halasi-Kun, bu süre içinde eğitim-öğretim faaliyetleriyle meşgul olurken bir yandan da çeşitli kurumlarla iş birliği içinde birçok önemli bilimsel ve kültürel projeye öncülük etmiştir. Onun bu çalışmaları, Türk tarihini, dilini ve kültürünü yeniden ele almak için kurulan Fakülte'nin ana düşüncesiyle de tam anlamıyla uygunluk içindeydi. Gerek ülkesinin II. Dünya Savaşı'ndan sonra Demirperde gerisinde kalması, gerekse Türkiye'de söz konusu ideallerin yeterince anlaşılamaması nedeniyle görevinden ayrılmak ve aynı yazgıyı paylaşan başka yabancı bilim adamları gibi, Amerika Birleşik Devletleri'ne (ABD) yerleşmek zorunda kalmıştır. Bu çalışma yeni verilere dayanarak, hakkında bugüne değin çok inceleme yapılmamış olan Halasi-Kun'un Türkiye'deki meslek hayatını ortaya koymayı ve bunun yanı sıra onun dönemin bilim ve kültür tarihindeki rolünü aydınlatmayı amaçlamaktadır.