Türk iş hukukunda işverenin işçiyi koruma borcu (iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alma yükümlülüğü) ve bu borçtan doğan hukuki ve cezai sorumluluğu

Liability of employers to protect workers (responsibility for occupational health and safety measures) and the binding legal and criminal liabilities in Turkish labour law

Abstract

Liabilty of Employer to Protect Worker, Occupational Health and Safety, Legal and Criminal Liability of Employer, Tukish Labour Law The responsibility of an employer regarding worker protection working under the employer in the workplace or any other place managed by the employer is a duty that prescribes the protection of health, occupational safety and personal rights of the employer. Hereby responsibility in question has a comprehensive framework, and constitutes a response to the duty of workers loyalty. Therefore, the employer is liable for optimising the physical, mental, and social wellness of the worker during employer-employee relations. According to the Turkish Labour Law, the protection of worker by employer, first and foremost is, a Constitutional obligation. Employers responsibility for worker protection in the Turkish Labour Law is mainly arranged under Occupational Health and Safety Code no. 6331 and article 417 of Turkish Code of Obligations (TCO) no. 6098. Moreover, other relevant provisions under the TCO, as well as the Turkish Criminal Code (TCC) and many other regulations deal with the duty of employers for worker protection. According to the current legislation, the employer is liable for ensuring life and physical integrity of the worker. In this respect, the employer has to eliminate the risks faced by the workers in the workplace, take any necessary measures, provide training, inform, supervise and improve the current situation by means of the latest technology. Should the liabilities fail to be fulfilled, employer is subject to legal and criminal liability. Especially when the employer fails to fulfil his liability to protect the worker against risks on the workers personality, mental and physical integrity, the worker or beneficiaries have the right to claim material or moral indemnification. The current study has investigated the scope and nature of employer liability on worker protection, as well as the legal grounds and responsibilities and the binding compensations and criminal liabilities.

Özet

İşverenin işçiyi koruma borcu, kendisine bağımlılık ilişkisi içinde çalışan işçinin, işyerinde veya işverenin yönetimi altında bulunan başka bir yerde çalışmasından dolayı sağlığının, iş güvenliğinin ve kişilik haklarının korunmasını öngören bir borçtur. İşverenin işçiyi koruma borcu geniş kapsamlı olup işçinin sadakat borcunun karşılığını oluşturmaktadır. Dolayısıyla işveren iş ilişkisi içinde işçilerin bedensel, ruhsal, sosyal ve iyilik durumlarını en üst düzeye çıkartmakla yükümlüdür. Türk İş Hukukunda, işverenin işçiyi koruması her şeyden önce Anayasal bir yükümlülüktür. Tür İş Hukuku düzeninde, işverenin işçiyi koruma borcu ağırlıklı olarak 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile 6098 sayılı TBKnın 417. maddelerinde düzenlenmiştir. Ayrıca, TBKnın diğer ilgili hükümleri, TCK ve diğer birçok konunda işverenin işçiyi koruma borcu yer almaktadır. Türk hukukuna göre, İşveren bu yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde hukuki ve cezai sorumlulukla karşı karşıya kalmaktadır. Özellikle, işçinin kişiliğine, ruh ve beden bütünlüğüne yönelen risklerden dolayı işçiyi koruma borcunu mevzuata uygun yerine getirmediği takdirde işçi veya hak sahipleri; maddi, manevi ve destekten yoksun kalma tazminatını talep etme hakkına sahip olmaktadır. Bu çalışmada, işverenin işçiyi koruma borcunun kapsamı ve niteliği, önemi, hukuki dayanakları, hukuki sorumluluğu ve bu sorumluluktan doğan tazminatlar ile cezai sorumluluğu ele alınmaya çalışılmıştır.