Determination of Flight Period of Diprion pini L. (Hymenopera: Diprionidae) in Çankırı Scots Pine Forests via Pheromone Traps

Çankırı Sarıçam Ormanlarında Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin Feromon Tuzakları Yardımıyla Popülasyon Seyrinin Belirlenmesi

Abstract

Studies were carried out in Scots pine (Pinus sylvestris L.) forest areas of approximately 1100 ha in Kalfat (Çankırı, Orta) and 1 ha Kurşunlu (Çankırı) with species-specific sex pheromone [(2S,3R,7R)-3,7-dimethyl-2-tridecanol) acetate and propionate] of Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae) and Lund-I type trap sets. Results show that D. pini has 6 instars and one generation, and adult flights continued 50-80 days as two intersecting waves. In this study carried out, a total of 6798 D.pini adults have been captured during 3 year-study period which were 4434, 430 and 437 D. pini adults in Kalfat area and 1175, 279 and 43 D. pini adults in Kurşunlu area between 2004 and 2006 respectively. These results show that monitoring of D. pini via species-specific pheromone traps may be utilized in Turkey for the first time. Also, application of pheromone traps of D.pini may decrease the population density.

Özet

Çalışmalar, Kalfat (Çankırı, Orta)’ta yaklaşık 1100 ha, Kurşunlu (Çankırı)’da 1 ha büyüklükteki Sarıçam (Pinus sylvestris L.) orman alanlarında, Diprion pini L. (Hymenoptera: Diprionidae)’nin türe özgü eşeysel çekici feromonu [(2S,3R,7R)-3,7-dimetil-2-tridekanol) asetat ve propionatı] ile Lund-I tipi tuzak setleri kullanılarak yürütülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, D. pini’nin 6 larva dönemi geçirerek yılda bir döl verdiği; erginlerin birbiriyle iç içe iki uçuş periyodunun bulunduğu ve ergin uçuşlarının 50-80 gün sürdüğü, anlaşılmıştır. Feromon tuzaklarda 2004–2006 yılları arasında Kalfat çalışma alanında yıllar itibarıyla sırasıyla 4434, 430 ve 437 adet; Kurşunlu’da ise 1175, 279 ve 43 adet olmak üzere 3 yılda toplam 6798 adet D.pini ergini yakalanmıştır. Buna göre; D. pini’nin türe özgü feromon tuzaklarla popülasyon seyrinin Türkiye’de de izlenebileceği ilk kez ortaya konulmuştur. Aynı çalışmada, feromon tuzakları kullanılmak suretiyle, izole sarıçam alanlarında D. pini popülasyon yoğunluğunun azaltılabileceği belirlenmiştir.