The Meaning and Nature of Collective Responsibility in Schools: Teacher and School Administrator Opinions

Okullarda Kolektif Sorumluluğun Anlam ve Doğası: Öğretmen ve Okul Yöneticisi Görüşleri

Abstract

In this research, the meaning and nature of collective responsibility concept, functions it undertakes, factors that improve or prevent the collective responsibility in school and suggestions aimed at enhancing collective responsibility were analysed with opinions of school administrators and teachers. Qualitative research method and phenomenology design were adopted, and maximum diversity and criterion sampling techniques were used. Ten school administrators, 15 teachers working in Kahramanmaraş city centre were included in study group. Semi-structured interview form developed by researchers was used. As data analysis technique, descriptive analysis was used. According to the results of the research; school administrators and teachers have defined collective responsibility as cooperation and sharing of responsibility by everyone in school. Participants stated that collective responsibility has important functions such as creating a positive climate in school and improving student achievement. In addition, participants believed that a culture that enables participation in activities and opens school communication channels has developed collective responsibility; they also stated that some factors such as loss of activeness of older teachers, crowded schools, adoption of only respective students, irresponsibility, competition-jealousy environment, classification of the school and classrooms as levels based on academical success prevent collective responsibility. Good communication skills and social relations of administrators, organisation of collective activities, increasing teacher quality/competence, decreasing executive circulation, fulfilling individual responsibility first, valuing teachers and increasing reputation were presented as suggestions for improving collective responsibility.

Özet

Bu araştırmada okul yöneticileri ve öğretmenlerin görüşlerine göre kolektif sorumluluk kavramının anlam ve doğası, kavramın yüklendiği işlevler, okulda kolektif sorumluluğu geliştiren ve engelleyen faktörler ve kolektif sorumluluğu geliştirmeye yönelik öneriler incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemi ve olgubilim deseni benimsenen çalışmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme teknikleri kullanılmıştır. Kahramanmaraş il merkezinde görev yapan 10 okul yöneticisi ve 15 öğretmen çalışma grubuna dâhil edilmiştir. Çalışmada araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veri çözümleme tekniği olarak betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; okul yöneticileri ve öğretmenler, kolektif sorumluluğu işbirliği ve sorumluluğun okulda herkes tarafından paylaştırılması olarak tanımlamıştır. Katılımcılar kolektif sorumluluğun okulda olumlu iklim oluşturma, öğrenci başarısını artırma gibi önemli işlevler üstlendiğini belirtmiştir. Ayrıca katılımcılar, etkinliklere katılmayı sağlayan ve okul iletişim kanallarını açan bir kültürün kolektif sorumluluğu geliştirdiğini; ileri yaş öğretmenlerin aktifliğini yitirmesi, sadece kendi öğrencisini sahiplenme, sorumsuzluk, rekabet ve kıskançlık ortamı gibi bazı faktörlerin kolektif sorumluluğu engellediğini ifade etmiştir. Yöneticinin iletişim becerileri ve sosyal ilişkilerinin iyi olması, kolektif etkinlikler düzenlenmesi, öğretmen kalitesi/yeterliğinin artırılması, yönetici sirkülasyonunun azaltılması, öncelikle bireysel sorumluluğun yerine getirilmesi, öğretmene değer verilmesi ve itibarının artırılması kolektif sorumluluğun geliştirilmesine yönelik önerilerdir.