KLASİK TÜRK EDEBİYATINDAKİ HİKÂYELERDE AHLAKİ ELEŞTİRİ

Özet

Klasik Türk edebiyatında hikâye önemli bir yer tutar. Müstakil olarak bir hikâyeyi ele alan eserlerin yanında farklı hikâyeleri işleyerek bir konuyu bütünleyen eserler de vardır. Hikâye anlatımı ile işlenen konu arasında uyum sağlanır. Konunun anlatımı hikâyenin gücüyle desteklenir. Şair ya da yazar okuyucuya ders vermek için hikâyeyi bir araç olarak kullanır. Böylece hikâye, anlatımı güçlendirici, okuyucuyu ikna edici bir araç olur. Anlatılan konu hikâye ile örneklendirilir ve düşünceler hikâye ile ispatlanır. Ortaya konulan tezler hikâye ile sonuçlandırılır. Klasik Türk edebiyatında hangi konuda yazılırsa yazılsın hikâye içerisinde ahlaki unsurlar barındırır. Bu ahlaki unsurlar toplumun inanışları, gelenekleri, örf ve adetleri, yaşantıları kısaca o toplumun kültürü içerisinde yer alır. Ahlaki değerlerin hayata ne şekilde yansıtıldığı ya da yansıtılması gerektiği hikâyelerle verilmeye çalışılır. Bu yönüyle hikâye eğitimin bir aracı olarak kendini gösterir, toplumdaki ahlaki değerlerin korunmasına destek sağlar. Hikâye anlatımıyla toplumdaki ahlaki yapı olumlu ve olumsuz yönleriyle belirginleşir. Olumlu yönler desteklenir olumsuz yönler ise eleştirilir. Kişi ve toplum ahlaki eleştiriden geçirilerek olumluya yönlendirilir. Bu çalışmada Klasik Türk edebiyatında hikâye ve hikâyelerin sınıflandırılması hakkında kısaca bilgi verildi. Hikâyelerde ahlaki eleştiri farklı hikâyelerden alınan örneklerle gösterilmeye çalışıldı.

Abstract

Hikâye, Ahlaki Eleştiri, Eser, Mesnevi. The story takes an important place in classical Turkish literature. Apart from the works that deal with a story independently, there are also works that complement a subject by processing different stories. There is harmony between the storytelling and the subject. The narration of the subject is supported by the power of the story. The poet or writer uses the story as a tool to advise the reader. Thus, the story becomes a means of strengthening the narrative and convincing the reader. The narrated subject is exemplified by the story and the thoughts are proved by the story. Thesis put forward are concluded with a story. Whatever the subject is written in classical Turkish literature, the story contains moral elements. These moral elements are included in the culture, beliefs, traditions, customs and traditions of the society. Stories are tried to be given to how moral values are reflected to life or should be reflected. In this respect, the story manifests itself as a tool of education. It supports the protection of moral values in society. With the storytelling, the moral structure in the society becomes evident with its positive and negative aspects. Positive aspects are supported and negative aspects are criticized. The individual and society are subjected to moral criticism and directed to positive. In this study, brief information is given about the stories and the classification of the stories in Classical Turkish Literature. Moral criticism in the stories was tried to be shown with examples from different stories.