KUZEYDOĞU ANADOLU’DA ÖNEMLİ BİR DEMİR ÇAĞI MERKEZİ: POLAT KALESİ (KARS/ARPAÇAY)

Özet

Doğu Anadolu Bölgesi’nin kuzeydoğu ucunda yer alan Kars, konumu itibari ile birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Bununla birlikte Orta Asya’dan Anadolu’ya geçişler için önemli bir köprü görevi de görmüştür. Kafkasların bir parçası olan bölge, bol su kaynaklarına sahiptir. Akarsular tarafından yarılan platolar özellikle yaz yağışlarının da etkisi ile gür otlaklar açısından oldukça zengindir. Günümüzde halen hayvancılık açısından zengin olan bölge, Paleolitik Çağ’dan itibaren yerleşim görmüştür. İlk Tunç Çağı’nda hayvancılıkla geçimlerini sağlayan Karaz Kültürü insanlarının yoğun bir biçimde yerleştiği bir yer olmuştur. Bölgenin stratejik konumu ve doğal zenginlikleri MÖ 9. yüzyılda siyasi yapılanmasını tamamlayan Urartu Devleti’nin dikkatinden kaçmamıştır. Kral Menua, I. Argişti ve diğer krallar bölgeye seferler düzenlemiş ve yönetim birimleri kurarak bölgenin yönetimini ellerinde tutmuşlardır. Arpaçay ilçesinde bulunan Polat Kalesi’nin bu anlamda önemli bir merkez olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract

Located at the northeastern end of the Eastern Anatolia Region, Kars has been home to many civilizations because of its location. It also served as an important bridge for the transition from Central Asia to Anatolia. The region, which is part of the Caucasus, has abundant water resources. The plateaus split by the rivers are rich in lush pastures, with the effect of summer rainfall in particular. The region, which is still rich in animal husbandry, has been inhabited since the Paleolithic Age. Karaz Culture that earned its livelihood by animal husbandry during the Early Bronze Age, was a place where people settled intensively. The strategic location and natural richness of the region did not escape the attention of the Urartian State, which completed its political structure in the 9th century BC. King Menua, Argishti I, and other kings organized campaigns to the region and kept hold of the governing of the region by establishing government units. We guess that Polat Castle in Arpaçay district is an important center in this sense.