Toplumsal Cinsiyet, Bakım Emeği ve Sosyal Refah Politikaları: Bakım Ödenekleri ya da Temel Gelir Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine Katkıda Bulunur mu?

Gender, Care and Welfare: Can Caretakers Allowances or Basic Income Promote Gender Equality?

Abstract

Ev içi ve ev dışı emeğin toplumsal cinsiyete göre dengesiz dağılımı bugün kadınların karşı karşıya kaldığı birçok adaletsizliğe ve cinsiyete dayalı toplumsal ve ekonomik eşitsizliğe yol açmaktadır. Kadınlara bakım faaliyetlerini yürütebilmeleri için verilen ödenekler gibi bazı sosyal politika girişimleri kadınların gelir getirmeksizin üstlendiği bakım emeğinin maddi ve manevi olarak karşılanması açısından olumlu girişimler olarak yorumlanabilir. Bu makalede, bu gibi tasarılar toplumsal cinsiyet, bakım emeği ve sosyal refah konularını toplumsal cinsiyet açısından ele alan literatür bağlamında değerlendirilmekte, bakımın kadının doğal rolü olduğu düşünüldüğü sürece bu gibi tasarıların toplumsal cinsiyet eşitliğine katkılarının yetersiz olacağı vurgulanmaktadır. Makalede, devletlerin vatandaşlarına koşulsuz olarak vereceği aylık ödenek olarak tanımlanan Temel Gelir sosyal politika tasarısı üzerine yapılan akademik tartışmalar özetlenecek ve Temel Gelirin kadınların ekonomik güvenlik seviyesini arttırmak, bakım emeğinin değerli kılınmasını sağlamak ve toplumsal cinsiyete dayalı emek dağılımını kadınların lehine dönüştürmek gibi toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik faydaları ele alınacaktır. Her ne kadar Temel Gelir, kadınların toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle yaşadıkları sorunların hepsine deva olabilecek nitelikte olmasa da, bu konunun toplumsal cinsiyet ekseninden tartışılması gerek bakım emeğinin insan ilişkilerindeki önemini gerek de eşit rol dağılımının gerçekleşmesinde erkeklerin sorumluluğunu göstermesi açısından son derece önemlidir.

Özet

Gendered division of labour prescribing women’s domestic and care work and men’s labour market participation continues to be the cause of serious injustices affecting women and one of the determinants of women’s social and economic inequality in the world. Certain social welfare policies such as caretakers’ allowances can be interpreted as initiatives that aim to compensate the undervalued and non-income generating care work predominantly done by women. The article assesses such policies in the framework of feminist debates on gender, care and welfare and argues that as long as such policies assume that caring is women’s natural job, they will fall short of serving gender equality. Re-visiting the feminist discussions on Basic Income, the regular payment of a monthly income to all citizens/residents of the state on an unconditional and universal basis, the article will discuss Basic Income as an alternative policy proposal that is more favourable in terms of its potential for advancing gender equality by providing women with economic security, engendering the re-valuation of care and challenging the gendered division of labour. Although Basic Income is not a panacea to the multiple problems women are faced with, the very discussion of this proposal from a gender perspective is valuable for emphasizing the role of care in human relationships and men’s responsibility in equal role sharing.